हेडलाईन

तामाङ समाज क्यानाडाको तेश्रो अधिवेशन सम्पन्न         तामाङ सोसाईटी अफ सिड्नीको अध्यक्षमा विशाल तामाङ चयन         नेफिन इजरायलको अध्यक्षमा कुमार आङ्देम्बे चयन         ग्याल्थुमकी मृगौला पिडितलाई वडाअध्यक्ष द्वारा सकलित रकम हस्तान्तरण         नेफिन इजरायलको ११ औ वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा हुदै         रोमानियामा पहिलो पटक बुद्ध जयन्तीको पावन अवसरमा शान्तिपुर्न -याली सुसम्पन्न ।         क्यानाडाको मिस्सीसागामा २५६७ औं बुद्ध जयन्ती समारोह सम्पन्न         नेवा: खल: इजरायलले साधारण सभा तथा फोटो प्रतियोगिताको आयोजन गर्दै         नेपाल तामाङ घेदुङ रोमानियाको पहिलो अधिवेशन भव्यताका साथ सम्पन्न         रोमानियामा निधन भएका तामाङको शब नेपाल पुग्यो         मृगौला पिडितलाई आर्थिक सहयोग         तामाङ सोसाइटी अफ अमेरिकाको अध्यक्षमा बुद्धिमान तामाङ निर्वाचित         प्रतिभाशाली तामाङ संचारकर्मी दीपेन्द्र दोङ तामाङको निधन         प्रदेश नम्बर १ को पुन:नामाकरण आन्दोलनका घाइते लिम्बुको मृत्यु ,शहिद घोषणा गर्न माग         क्यानाडामा छक्का पन्जा-४ पहिलो दिन हाउसफूलको साथ् प्रदर्शन        

केपी ओलीलाई ३ वटा प्रश्न

ओ
-युग पाठक

माननीय कमरेड केपी ओलीजी,

आज सिंगो देश प्रश्नको खातमा उभिएको छ । खै कुन्नि तपाईं ती प्रश्नहरूमा कत्तिको पो चासो राख्नुहुन्छ । तपाईंले चासो राखे पनि नराखे पनि इतिहासको यस घडी उठेका प्रश्नहरूले तपाईंलाई चासोको तराजुमा भने अवश्य राखेका छन् । किनभने तपाईं त्यो पार्टीको अध्यक्ष र संसदीय दलको नेता हुनुहुन्छ, जो अहिले संविधान निर्माणको मामिलामा निणर्ायक भूमिकामा छ र सरकारमा पनि । कान्तिपुरमा आइतबार प्रकाशित अन्तर्वार्तामा उल्लेख गर्नुभएको धारणालाई समेत दृष्टिगत गरी यहाँ म तपाईंलाई केही आधारभूत प्रश्नसँग भेट गराउने धृष्टता गर्दैछु ।

पहिलो प्रश्न: किन भए विद्रोह र आन्दोलन ?

पछिल्लो बीस वर्षमा यो देशमा केही महत्त्वपूर्ण विद्रोह र आन्दोलन भए । माओवादी जनयुद्ध, दोस्रो जनआन्दोलन, मधेस आन्दोलन, आदिवासी/जनजाति आन्दोलन आदि । मलाई थाहा छ, तपाईं यी कुनै विद्रोह र आन्दोलनमा हुनुहुन्नथ्यो । तपाईंका निम्ति माओवादी सुरुमा गुलेली खेलाउन रहर लागेका ‘केटाहरू’ थिए र पछि ‘आतंककारी’ भए । दोस्रो जनआन्दोलनमा गणतन्त्रको नारा लगाउने जनता ‘गोरुगाडा चढेर अमेरिका जान खोज्ने’ मूर्खहरू थिए । मधेसीहरू व्यर्थै मधेस ‘आन्तरिक उपनिवेश’को सिकार भयो भन्छन् । आदिवासी/जनजाति त ‘जातिवादी’ भैहाले । पुरुष बराबर पैतृक सम्पत्ति र परिवारमा अधिकार माग गर्ने महिलालाई भन्नुहोला- रुखका हाँगामा चढ्यो भन्दैमा बाँदरले चराजस्तो उड्न खोजेर हुन्छ ? देशको शासनमै ठाउँ खोज्ने दलितलाई भन्नुहोला- उप|mेर कुर्सीमा चढ्यो भन्दैमा भ्यागुता प्रधानमन्त्री हुनसक्छ ?

तपाईंका टुक्कामै त छन्, तपाईंका विचार पनि । म पनि तपाईंका टुक्काको फ्यान हुँ । तर कमरेड, इतिहास पनि कम दिलचस्प हुँदैन । झापा आन्दोलनमा तपाईं पनि हुनुहुन्थ्यो । सायद थुप्रै राजवंशी र सन्थालका घरमा ‘सेल्टर’ पनि लिनुभएको थियो । तपाईंसँगै आन्दोलनमा लागेका डिकेन्द्र राजवंशीले बल्खुस्थित पार्टी मुख्यालयमै आएर आत्महत्या गर्दा तपाईंलाई एउटा विस्मृत कमरेड मरेजस्तो लाग्यो कि एक आदिवासी ? झापाकै कवि लीला उदासीको एउटा कविता छ- यो झापा हो । तपाईंले पढ्नुभएको छ ? हो, त्यही कवितामा झापाका आदिवासीलाई जालझेल र किर्ते गरेर भूमिहीन/कंगाल पारिएका प्रसंगहरू पनि छन् । उदासी लेख्नुहुन्छ ः

जो आए, जेसुकै पाए

पापा पाए/चाचा पाए

वरदान पाए/मान पाए/सम्मान पाए

हो, आउनेले नै झापा खाए ।

आदिवासीका यी दर्दनाक कहानीकै बीचबाट तपाईं आउनुभएको होइन र ? यो त इतिहासवाला ठूलो ‘थाङ्का-चित्र’को एउटा दृश्यमात्र हो । पञ्चायती भूमिसुधारको असली कहानी के थियो भन्ने कुरा तपाईंजस्ता गाउँ-गाउँ डुलेका तत्कालीन ‘क्रान्तिकारी’लाई पक्कै थाहा होला । राणाकालमा मात्र होइन, पञ्चायततन्त्र र बहुदलतन्त्रमा पनि मधेसका आदिवासी र वास्तविक किसानको जग्गा खोसेर तरल पैसामा रूपान्तरण गर्नेहरू नै बलिया भइरहेको तथ्यसँग तपाईं कुन्नि कसरी अपरिचित हुनुहुन्छ ?

पश्चिमका थारु जनतालाई सोध्नुहोस्- जीउमा सत्ताको नङ्ग्राले कोपरेका दाग बोकिहिँड्ने वृद्धवृद्धा अझै भेट्न सक्नुहुन्छ । थारु समुदायलाई त पुख्र्यौली जमिनबाट विस्थापितमात्र गरिएन, दास नै बनाइयो । मधेसमा जताततै त्यो क्रूर इतिहासको दाग बोकेका सन्तती नयाँ इतिहासको झलक देख्न आतुर छन् । अनि तपाईंलाई हिजोआज लाग्छ- मधेसलाई उपनिवेश बनाइयो भन्नेहरू वाहियात हुन् । त्यसैले काठमाडौंको सम्भ्रान्त सत्ताप्रति सारा आदिवासी, मधेसी, जनजाति, दलित, मुस्लिम लगायत उत्पीडित समुदायका जनता किन आक्रोशित भएका होलान् भन्ने आँंकलनसम्म तपाईं गर्न सक्नुहुन्न ।

गजब कुरा त के भने- तपाईं पर्गेल्नै सक्नुहुन्न, तपाईंको तृप्त आँखा अघिल्तिर यत्तिका विद्रोह र आन्दोलन किन भएका होलान् ? लीला गर्नुहुन्छ तपाईं !

दोस्रो प्रश्न: नयाँ संविधान नै किन ?

सत्य कुरा यो पनि हो- जनयुद्ध त परैको कुरा, दोस्रो जनआन्दोलनलाई पनि तपाईंले समर्थन गर्नुभएन । संविधानसभा किन चाहिएको हो, त्यो तपाईंलाई अझै विचित्र लाग्छ । अनि प्रा.लोकराज बरालले संसदीय व्यवस्थाले ल्याएको अव्यवस्थालाई बदल्न प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपतिको व्यवस्था नयाँ संविधानमा गर्नुपर्छ भन्दा तपाईं छक्क पर्नुहुन्छ । कस्तो यो ‘माओवादीको जस्तो उट्पट्याङ’ कुरा गरेको होला ! राजनीतिशास्त्री, समाजशास्त्री, भाषाशास्त्री, अर्थशास्त्री सबै प्रकारका विद्वानले बहुजातीय र बहुभाषिक मुलुकको राज्य पुनर्संरचना गर्दा पहिचान महत्त्वपूर्ण कुरा हुन्छ भन्दा तपाईं रनभुल्ल पर्नुहुन्छ ।

तपाईंले पक्कै बिर्सनुभो- २०५४ सालको स्थानीय निर्वाचनमा तपाईंकै पार्टीले सबै जातजाति र भाषाभाषीको पक्षमा कुरा उठाउने एजेन्डामा चुनाव जितेको थियो । लगत्तै काठमाडौं महानगरपालिकाले नेपाल भाषा, राजविराज नगरपालिका र धनुषा जिविसले मैथिली भाषालाई पनि ‘नेपाली’ भाषासँगै कामकाजी भाषाको रूपमा प्रयोग गर्न थाले । त्यसपछि दाहाल यज्ञनिधि लगायतले यसरी मातृभाषाहरू प्रयोग गर्दा देश विखण्डन हुन्छ भन्दै सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा हाले । सर्वोच्चले अन्तरिम आदेश जारी गरेर मातृभाषा प्रयोगमा रोक लगायो । सर्वोच्चको त्यो आदेश विरुद्धमा आन्दोलन भयो र त्यो आन्दोलनमा तपाईंको पार्टीले पनि ऐक्यबद्धता जनाएको थियो । यस्ता पहिचानमुखी आन्दोलनहरू इतिहासभरि किन भएका होलान् त माननीय कमरेड ओली ?

तपाईं त चन्द्रशमशेरको पालामा सुतेर अचानक एउटा यस्तो नयाँ समयमा व्युँझिनुभयो कि समयले कोल्टो फेरिसकेको थियो । त्यसैले पपगीतमा नाच्न थालेको नातिलाई देखेर पनि क्रुद्ध हुनुभयो, आत्मसम्मान खोजिरहेकी महिला देखेर तिल्मिलाउनुभयो, झन् अधिकारका लागि सडकमा उत्रिएको मधेसी/जनजाति आदिलाई देखेर त जंगेज्वार नै उठ्यो, तपाईंको छातीमा । अनि संघीयतालाई बुझ्नुभयो- जग्गादलालले गरिरहेझैं फगत ‘प्लटिङ’ । फेरि एकपटक पञ्चायतकालमा सुत्नुभयो र उठेर भन्नुभयो- जलविद्युत पहाडमा मात्रै बन्छ, धान मधेसमै धेरै फल्छ, संघीयतामा यिनलाई अलग पारेर हुन्छ ?

संघीयता तपाईंले भनेजस्तै भौगोलिक विभाजनकै मात्र कुरा भए पञ्चायतले कोरेको पाँच विकास क्षेत्रको खाका छँदैछ नि । किन चाहियो नयाँ संविधान ? तपाईंले हजारौंपटक दोहोर्‍याउनुभएको शब्द हो- जनता । त्यो जनताको स्वाभिमान उठ्न दिएन सत्ताले, जातीय भेदभावको माखेसाङ्लोमा बेरेर । त्यही जनताको उत्पादकत्व -आर्थिक/बौद्धिक/सिर्जनात्मक) सर्वनाश गरिदियो, परम्परागत सत्ताले । बिहे गर्ने बेला जातपातको कुरो, छिमेकीसँग कुनै उत्पादनको सहकार्य गर्ने बेला ठूलो/सानोको कुरो, चाडबाड मनाउने बेला उँच/निचको कुरो, स्कुलको कक्षामा माथिल्लो/तल्लोको विभाजन, मन्दिर परिसरमा छुवाछूतको रन्को, घरभित्र महिला र पुरुषको भेदभाव, आँगनमा छोराछोरीको भेद, जताततै विभाजनका हजारौं घेराभित्र बाँच्नु परेपछि न त्यो समाज सिर्जनशील हुन्छ, न एउटा व्यक्ति कहिल्यै स्वतन्त्र हुन्छ । न त्यस्तो समाजमा वैज्ञानिक जन्मिन्छ, न आविष्कारक, न आलोचनात्मक चेत भएको झरिलो नयाँ पुस्ता, न प्रश्न गर्ने विद्यार्थी जन्मिन्छ, न विद्यार्थीको प्रश्नमा भविष्यको झिल्को देख्ने शिक्षक ।

यही माखेसाङ्लोबाट समाजलाई मुक्त गर्न तल पारिएका, उत्पीडन र अपमान भोगेका जनताको पहिचान राज्यसत्तामै स्थापित गर्नुपर्छ भन्ने मेरो तर्क छ । सत्ताका संरचनाले नै यस्तो विभेद संस्थागत गरेको हो र सत्ताकै चरित्र बदलेर यो विभेद मेट्नुपर्छ । जातिवाद त जात र रंगभेदका आधारमा शासन गर्ने पद्धति हो । उत्पीडनमा परेका समुदायको पहिचान र आत्मसम्मान स्थापित गर्नु भनेको जातिवाद होइन । हरेक समुदाय र व्यक्तिले आफ्नो भिन्नतासहित सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउनुपर्छ भन्ने तर्क जातिवाद हो कि जातिवादका आधारमा चलेको परम्परागत सत्ता र समाज व्यवस्था जिउँकातिउँ राख्नुपर्छ भन्ने तपाईंको तर्क जातिवाद हो ?

तेस्रो प्रश्न: संविधान जारी गर्न किन हतार ?

यथार्थ तपाईं तुरुन्त संविधान जारी गर्न चाहनुहुन्छ । कमरेड, गुह्य कुरा बुझिन्छ । तपाईंले पनि लुकाउनुभएको छैन । हो, तपाईंलाई प्रधानमन्त्री बन्ने हतार छ । बन्नुहोस्, मेरो शुभकामना छ । तर मेरो पुस्ताको चिन्ता छ- तपाईं ‘संविधान’मात्र जारी गर्न हतार गर्दै हुनुहुन्छ, ‘नयाँ संविधान’ बनाउन होइन ।

अर्थविद् डा. देवेन्द्रराज पाण्डेले ०४९ सालमै तथ्यांक केलाएर लेख्नुभएको रहेछ- आजको दिनसम्म पनि भावी पिढीको शैक्षिक स्वरूप बाहुन, क्षत्री, नेवारकै बाहुल्यबाट ग्रसित हुने हो भने हाम्रो बहुराष्ट्रिय, बहुजातीय, बहुभाषीय नेपाल राष्ट्रको दिगो सुसंगठन कहिले, कसरी, कुन नेतृत्वले गर्ने -हेर्नुहोस् ः नेपाली अर्थराजनीति:चुनौती र विकल्प) ? डा. पाण्डेले भन्नुभएको नयाँ पिढी मेरै पिढी हो । मेरो पिढीलाई आफ्नै देशको समाज चिन्न नदिने शिक्षा प्रणाली तपाईंहरूले संस्थागत गर्नुभयो, पञ्चायतपछि बदल्नुभएन । बरु शिक्षा र स्वास्थ्यको यस्तो व्यापारीकरण गर्नुभयो कि अहिले बहुसंख्यक जनता उपचार गर्न र बच्चा पढाउन नसक्ने अवस्थामा आइपुगे । राणाहरूले लाहुरे बनाएर जनताका छोराछोरी निर्यात गरे, तपाईंहरूले मजदुर बनाएर अरब र अमेरिका निर्यात गर्नुभयो । म्यानपावर कम्पनीबाट कसले कमाए र कसले सन्तान गुमाए भन्ने तथ्यांक त पक्कै तपाईंसँग होला ।

एकजना डनको नाममा तपाईं हुंकार गर्न सक्नुहुन्छ, तर निर्यात गरिएका जनताका छोराछोरीबारे तपाईंले कहिल्यै कतै आवाज उठाउनुभएको थाहा भएन । यो के भएको कमरेड ? मैले नबुझेको कि तपाईंले बुझाउन नसक्नुभएको ? अनि तपाईं भन्नुहुन्छ- संघीयताको कुरा फगत जातिवाद हो । पानीढलो मिलाएर देशको प्लटिङ गर्न चाहनुहुन्छ, तपाईं संघीयताको नाममा । मैले बुझेको देश त जनता हो । जनताको उत्पादकत्व र सिर्जनशीलता बढाउनका लागि पो चाहिएको हो, संघीयता । जात र धर्मका साँघुरा विचारको चंगुलमा व्यर्थै खेर गैरहेका हाम्रा उत्कृष्ट दिमागहरूलाई तिखार्ने वातावरण बनाउन चाहिएको हो नि संघीयता । प्रा. कमलप्रकाश मल्लले भन्नुभएझैं देशका हरेक कर्णधारलाई स्कुलको कक्षादेखि नै सिक्ने अवसर उपलब्ध गराएर एकसेएक वैज्ञानिक र विचारक जन्माउन हो, संघीयता चाहिएको । बेलायती भाषाशास्त्री डा. क्लिन्टन रबिन्सन र प्रा. मल्लको विद्वताले भन्छ- बहुभाषिकता एउटा अवसर हो । बहुभाषिक देशले सबै बालबालिकालाई मातृभाषाबाट सुरु गराएर उत्कृष्ट मानव संसाधनको उत्पादन गर्न सक्छन् । यो उद्देश्य त पहिचानसहित संघीयतामार्फत स्रोतसाधनलाई जनतासम्म पुर्‍याएर मात्र हासिल गर्न सकिन्छ ।

हो, मेरो पुस्ताले आफ्नो समाजको चरित्रबारे गम्भीर अध्ययन गरिरहेको छ । पाठ्यपुस्तकबाट त तपाईंहरूले भ्रममात्र पढाउनुभयो । अब खोजी सुरु गरेको छ, मेरो पुस्ताले । हामीलाई एउटा सार्क सम्मेलनमा अघोषित कफ्र्यु लगाउनुपर्ने अव्यवस्थित काठमाडौं चाहिएको छैन । सारा धन केही दरबारहरूमा एकोहोरिने केन्द्रीकृत शासन चाहिएको छैन । सारा शक्ति केही हातहरूमा केन्दि्रत हुने कथित प्रजातन्त्र चाहिएको छैन । विलक्षण प्रतिभालाई जन्मनुभन्दा पहिल्यै अनेक उँचनिचको जञ्जालमा अल्झाएर मार्ने समाज व्यवस्था चाहिएको छैन ।

कमरेड ओली,

नयाँ पुस्ता इतिहासको विष परेर छट्पटाइरहेको छ । तर नयाँ इतिहास लेख्न तयार छ । त्रिभुवन विश्वविद्यालयको इतिहास विभागमा भलै विद्यार्थी नहुन्, तपाईंले लीला गरिरहेको इतिहासको मूल्यांकन गर्न नयाँ पिंढीले नयाँ सीप सिकिसकेको छ । यति विचार गर्नुहोला । धन्यवाद ।

(इकान्तिपुरमा छापिएको  पुरानै  लेख , पुन साभार गरी पोस्ट गरिएको )






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

"प्रावास मा आफनो भाषा , धर्म कला र संस्कृति को जगेर्न गर्नै " भन्ने मुल नारालाई आत्मसात गर्दै सन् ०१।०१।२०२३ का... बाँकी यता

Phursang Lama / February 18, 2024

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

  रोमानिया । नेपालीहरुको आकर्षक गन्तव्य बन्दै गएको युरोपेली मुलुक रोमनियासँग नेपालले द्विपक्षीय श्रम... बाँकी यता

Phursang Lama / October 7, 2023

 Photo Gallery

  • अमेरिकास्थित दुई तामाङ संस्थाबिच एकता हुने

  • नेपाल तामाङ घेदुङको कोन्ज्योसोम घोषणा पत्र २०७४ सार्वजनिक

  • फोनिजको अध्यक्षमा डण्ड गुरुङ निर्विरोध निर्वाचित

  • अभिनेत्री पूर्णिमा लामा तामाड – म रुन्चे कहाँ हो र ?’

  • चर्चित मोडल स्मिताका सात कामुक फोटो सार्वजनिक(फोटोफिचर)

  • लुम्बिनीमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन गर्ने तयारी

  • नेपाल तामाङ घेदुङको राष्ट्रिय बिधान-सभा चैत २३ र २४ गते

  • पहिचानको मुद्दा कहाँ पुगेर अत्कियो ?

  • यस्तो छ – नमस्कार गर्नुको कारण र महत्व

  • स्वयम्भुमा १३ पटक परिक्रमा र सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न (फोटो सहित)

  • महिलाले ध्यान दिने पुरुषका ७ चिज

  • प्रधानमन्त्री प्रचण्डले तामाङ संस्कृति भवन बनाउन सहयोग गर्ने घोषण,कुलमान घिसिङको प्रशंसा

  • राष्ट्रिय सोनाम ल्होछारको अवसरमा तामाङ ह्वाइखा (कविता ) प्रतियोगिता हुने

  • तमु ल्होसार के हो र कसरी मनाईन्छ ?

  •  Music videos

  • नेपालले गर्यो नयाँ नक्सा सार्वजनिक

  • भारतले जबरजस्ती हटाउन लगायो नेपाल भारत सम्बन्धि बीबीसीको डकुमेण्टी

  • तामयिक लिपी र सम्भोटा लिपीमा फरक के छ ? लेख्ने तरिका सहित

  • ‘तिम्रो घरको वरिपरि’ युट्युब ट्रेन्डिङ नम्बर १ मा (भिडियो)

  • मिस तामाङ २०१८ का सहभागीहरु तामाङ भुषभुषा र डम्फुको साथमा तामाङ भाषाको गीत गाउदै

  • तीनकुनेमा आयोजित सोनाम ल्होछार कार्यक्रममा सुरक्षाकर्मीले हस्तक्षेप किन गर्यो ? भिडियो हेर्नुहोस् …

  • मिस तामाङ प्रतियोगिता २०१८ को भाग -१ , मन पर्नेलाई भोट हाली जिताऊ (भिडियो)

  • तामाङ सेलो ‘ल्होछार पर्वमा …. सुनिता पाख्रिन तामाङ

  • बालवालिका केन्द्र खोलेर बाल ब्यापार गर्ने प्रशासनको नियन्त्रणमा (जनतासंग सिधा कुरा)

  • बिज्ञापनका लागि:
     [email protected]
    लेख, रचना र समाचारका लागि:
     [email protected]
    सामाजिक संजाल तर्फ:
    सर्वाधिकार © 2012 - 2024: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution