हेडलाईन

भोजपुर सेवा समाज इजरायलको छैठौ साधारणसभाबाट अध्यक्षमा सुमिन पाख्रिन तामाङ चयन         इजरायलमा २८ औ विश्व आदिवासी दिवस भव्यताको साथ मनाउने         इजरायलमा हरितालिका तिज मेघा महोत्सव २०७९ सांस्कृतिक कार्यक्रम हुदै         नेपाल मगर संघ शाखा इजरायलको अध्यक्षमा सुर्य बहादुर राना मगर चयन         प्रवासी नेपाली मंच इजरायलको अध्यक्षतामा ज्योती शर्मा चयन         इजरायलमा मङ्गोलियन हार्ट ब्याण्ड सहित लाइभ कन्सर्ट हुदै         ह्योल्मो समाज इजरायलको १६ औं बार्षिकोत्सव तथा नवौं साधारण सभा हुदै         इजरायलमा गठबन्धन सरकार ढल्यो, लापिड कामचलाउ प्रधानमन्त्री बन्ने         नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ इजरायलको अध्यक्षमा नानीमाया योन्जन तामाङ चयन         मातृभाषाको विकल्पमा ऐच्छिक विषय गणित, कम्प्युटर राखिएकोमा हटाउन माग         राष्ट्रिय नेवा: खल: इजरायलको अध्यक्षमा राजकुमारी श्रेष्ठ चयन         प्रवासी नेपाली मंच इजरायलको दोश्रो अधिबेशन हुदै         इजरायलमा सिसेक्पा तङनाम ५०८२ सांगीतिक धमका कार्यक्रम हुदै         किराँत राई यायोख्खा इजरायलको अध्यक्षमा दिप कुमार थुलुङ् राई चयन         नेपाली समाज इजरायलको ऐतिहासिक तेस्रो स्थापना दिवस मनाउदै        

सिमित देशले मात्र ओलम्पिकमा किन धेरै पदक जित्छन् ? – दिवाकरलाल अमात्य

Olympic

जुनबेला ओलम्पिक र एसियन गेम्स जस्ता खेलकुदका महाकुम्भ नजिकिन थाल्छन्, त्यसबेला विभिन्न राष्ट्रहरूले हामी यसपटकको ओलम्पिकमा यतिवटा स्वर्ण पदक जित्न सक्छौं भनी पूर्वानुमान लगाउन थाल्छन् । ओलम्पिकमा विश्वका दुई सयभन्दा बढी देशले सहभागिता जनाउँदै आएका छन् । तर, सबै राष्ट्रले ओलम्पिक खेलमा समावेश सबै खेलमा सहभागिता जनाउँदैनन् । खेलकुदका केही पावर हाउस राष्ट्रहरू किन सधैं पदक तालिकामा सुरुदेखि दस स्थानमै आउँछन् ? यो एउटा विचारनीय प्रश्न हो ।

खेलकुदका विभिन्न देशका विद्वानहरू, पण्डित र अनुसन्धान विज्ञहरूले ओलम्पिकमा कुन राष्ट्रले कति पदक जित्छ भनी विभिन्न सूत्र र आधार प्रतिपादन गरेको पाइन्छ । केही खेलकुद विज्ञहरूले सन् १९६० देखि १९९६ सम्मको ओलम्पिक खेलहरू बढी पदक जित्ने आधारहरूमा त्यस देशको जनसंख्या, आर्थिक विकास र खेलकुदका पूर्वाधार अनि त्यस देशको खेलकुद संस्कृति रहेको भविष्यवाणी गरेका छन् । केही विद्वानले खेलकुदमा सामाजिक गतिशीलता र गरिबी न्यूनीकरण गरेको खण्डमा ओलम्पिकमा पदक जित्ने सम्भावना बढी हुने विचार व्यक्त गरेको पाइन्छ । तैपनि यी कुनै पनि सिद्धान्त शतप्रतिशत ठीक हँुदैनन् ।

विश्वको जनसंख्याको तुलनामा भारतको जनसंख्या छैटौंको एक खण्ड भए पनि पदक जित्ने सम्भावना न्यून छ । उदाहरणका लागि, सन् २००४ को ग्रिस ओलम्पिकमा भारतले एउटा मात्र पदक जित्न सफल भएको थियो । जबकि टर्की र थाइल्यान्ड जस्ता देशहरू जसको जनसंख्या भारतको तुलनामा क्रमशः दश गुणा कम र ५ प्रतिशत मात्र भए पनि दस र आठ गुणा बढी पदक जित्न सफल भएको पाइन्छ । जनसंख्याको अर्को एउटा रोचक प्रसंग यहाँ उल्लेख गर्नु सान्दर्भिक हुन्छ । अस्ट्रेलियाले प्रति दसलाख जनसंख्याको २.४५ वटा पदक जितेको थियो भने क्युबाले प्रति दसलाख जनसंख्याको २.३९ वटा पदक जितेको पाइन्छ । यस मानेमा नेपालले पनि जनसंख्याको आधारमा केही पदक जित्नुपर्ने हो, तर हाम्रो देशले पदक नजित्नुका धेरै कारण छन् ।

हाम्रो देशका बहुसंख्यक युवालाई खेलकुद प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउन आर्थिक क्षमता र अवसरै प्राप्त हुँदैनन् । उदाहरणका लागि, ललितपुर जिल्लाको राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता हेरे हुन्छ । लेले भन्ने गाउँका विद्यार्थीहरूले प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउँदैनन्, कारण सदरमुकामसम्म आएर प्रतियोगितामा सहभागिता हुन बसभाडा, खाजा खर्च र लुगाजुत्ताको जोहो गर्न स्कुलसँग पैसै हुँदैन । राजधानीको सुगम गाउँको हालत यस्तो छ भने दुर्गम जिल्लाका विद्यालयका विद्यार्थीले प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउन नसक्नुका कथा–व्यथा कस्तो होला ?

सरकारी तथ्यांकअनुसार राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगितामा देशभरिका करिब पचहत्तर हजार विद्यार्थीहरू सहभागी हुन्छन् । तर के उनीहरूमध्ये केन्द्रसम्मको प्रतियोगितामा च्याम्पियन हुने र ओलम्पिकसम्म पुग्ने कुनै ग्यारेन्टी दिन कसैले सक्छ ? पचहत्तर हजार विद्यार्थीमध्ये कति प्रतिशत विद्यार्थीहरू ओलम्पिकसम्म पुग्ने क्षमतावान राख्न सक्छन् सक्दैनन्, कसैले समीक्षा गरेको पाइँदैन । दुर्गमका विद्यार्थीहरूको कुपोषणयुक्त बाल्यकालले पनि ओलम्पिकसम्म सहभागिता जनाउने निर्धारण हुन्छ । धेरै विद्यार्थीलाई राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगितामबारे सूचना नै हुँदैन, जसका कारण क्षमतावान बहुसंख्यक विद्यार्थीहरू प्रतियोगितामा सहभागिताबाट वञ्चित हुन पुग्छन् ।

सूचनाकै कारण ओलम्पिकमा कसरी सफलता प्राप्त गर्न सकिँदो रहेछ भन्ने एउटा रोचक उदाहरण हेरौं । जमैका भन्नासाथ उसान बोल्टको देश भन्ने बुझिन्छ । त्यस देशको जनसंख्या करिब २७ लाख मात्रै छ । उक्त देशको जीडीपी ३९ सय अमेरिकी डलर मात्रै छ, जुन विश्वको सरदर (४७४३ डलर) भन्दा कमै छ ।

सन् १९९२ मा जमैकामा प्रतिहजार जनसंख्याका लागि चार सय ३० वटा रेडियो रहेछ, जबकि विश्वको सरदर दुई सय ५८ वटा रेडियो थियो । पोर्चुगल जमैकाभन्दा धनी (१४,७६१ डलर जीडीपी) भए पनि प्रतिहजार जनसंख्याको लागि मात्र दुई सय २९ वटा रेडियो मात्रै छन् । जमैकामा सूचना प्रणाली राम्रो भएकै कारण गएको चार ओलम्पिकमा सो देशले क्रमशः चार, ६, सात र पाँच स्वर्ण पदक प्राप्त गर्न सफल भएको हो ।

ओलम्पिकमा पदक जित्ने प्रमुख कारक तत्व उक्त देशको जीडीपी राष्ट्रिय आय भए पनि यो सम्पूर्ण कथा भने होइन । जुन देशले ओलम्पिक खेल आयोजना गर्दछ, सो देशले भविष्यवाणी गरेको भन्दा १ दशमलव ८ प्रतिशत बढी पदक जित्ने गरेको प्रमाण पाइन्छ ।

ओलम्पिक खेलमा पदक जित्न धेरै पक्षलेले काम गरेको हुन्छ । कुनै देशमा खेलकुदका पूर्वाधारहरू कति छन् ? सो देशमा कति प्रतिशत जनता खेलकुदमा सक्रिय संलग्न छन् ? त्यहाँको युनिभर्सिटीहरूले आफ्ना खेलाडीको बलियो र कमजोर पक्षबारे कस्तो अनुसन्धान गरेको छ ? प्रशिक्षकहरूको स्तर, देशभित्रैका खेलकुद प्रतियोगिताहरूको सञ्चालन कसरी भइरहेको छ ? लगायतका पक्षले खेलकुदमा निर्णायक भूमिका खेलेको पाइन्छ ।

(अमात्य खेलकुद अनुसन्धान विज्ञ हुन्)






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको अध्यक्षमा युनिका गुरुङ चयन

तेलअविव - अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको १०औं वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा सम्पन्न भएको छ ।संस्थाका... बाँकी यता

tamang online / June 20, 2022

चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै मुद्धा दर्ता

याम्बु - चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै सिन्धुपाल्चोक जिल्ला, लिसन्खुपाखर गाउँपालिका... बाँकी यता

tamang online / June 13, 2022

 Photo Gallery

 Music videos

बिज्ञापनका लागि:
 [email protected]
लेख, रचना र समाचारका लागि:
 [email protected]
सामाजिक संजाल तर्फ:
सर्वाधिकार © 2012 - 2022: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution