हेडलाईन

तामाङ समाज क्यानाडाको तेश्रो अधिवेशन सम्पन्न         तामाङ सोसाईटी अफ सिड्नीको अध्यक्षमा विशाल तामाङ चयन         नेफिन इजरायलको अध्यक्षमा कुमार आङ्देम्बे चयन         ग्याल्थुमकी मृगौला पिडितलाई वडाअध्यक्ष द्वारा सकलित रकम हस्तान्तरण         नेफिन इजरायलको ११ औ वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा हुदै         रोमानियामा पहिलो पटक बुद्ध जयन्तीको पावन अवसरमा शान्तिपुर्न -याली सुसम्पन्न ।         क्यानाडाको मिस्सीसागामा २५६७ औं बुद्ध जयन्ती समारोह सम्पन्न         नेवा: खल: इजरायलले साधारण सभा तथा फोटो प्रतियोगिताको आयोजन गर्दै         नेपाल तामाङ घेदुङ रोमानियाको पहिलो अधिवेशन भव्यताका साथ सम्पन्न         रोमानियामा निधन भएका तामाङको शब नेपाल पुग्यो         मृगौला पिडितलाई आर्थिक सहयोग         तामाङ सोसाइटी अफ अमेरिकाको अध्यक्षमा बुद्धिमान तामाङ निर्वाचित         प्रतिभाशाली तामाङ संचारकर्मी दीपेन्द्र दोङ तामाङको निधन         प्रदेश नम्बर १ को पुन:नामाकरण आन्दोलनका घाइते लिम्बुको मृत्यु ,शहिद घोषणा गर्न माग         क्यानाडामा छक्का पन्जा-४ पहिलो दिन हाउसफूलको साथ् प्रदर्शन        

ताम्बा दर्शनमा ‘सा’ अर्थात् भूमिको महत्व – अमृत योन्जन तामाङ

तामाङ भाषामा “सा” शब्दको अर्थ भूँइ, जमिन, भूमि, धर्ती र पृथ्वी हुन्छ । तामाङहरुले भूमिलाई अत्यधिक महत्व दिएको पाइन्छ। सा शब्द जोडिएर केसा (जन्मस्थान वा जन्मभूमि), दिम्सा (घरबारी), खिम्सा (छरछिमेक), नाम्सा (गाउँ), ह्युल्सा (देश÷राष्ट्र), दुर्सा (शोकभूमि, चिहान) बनेको छ। यसरी ठुङ्सा (उत्पत्ति स्थान), बाबासा (पुर्खाको भूमि) जस्ता शब्द पनि प्रयोगमा छन्। धर्तीलाई साजाम्बुलिङ शब्दको पनि प्रयोग हुन्छ। तामाङको दृष्टिमा मानिस जन्मदेखि मुत्युपर्यन्त भूमिसँग सम्बन्धित हुन्छन् र मृत्युपछिको स्थायी बसोबास स्थल दुर्सा हो।

तामाङ चिन्तनमा दुर्सा (दुः- दुख, शोक र सा- भूमि) अर्थात चिहानलाई शोकभूमिको रुपमा हेर्दछ। ‘दु पुइबा’ शोक बोक्नु पनि राम्रो मानिदैन।

छुकछुके केटाकेटीलाई गाली गर्दा आइसे साप्रा चाबा ताजि? (तैले माटो खाने भइस् अर्थात् तँ मर्ने भइस्) जस्ता शब्दावलीको प्रयोग गरिन्छ। यसले मानिसको मृत्युपछि माटो (भूमि) बन्ने दृष्टिकोण बोक्दछ। यस्र्त यस जातिमा चित्तामा लासलाई साप्रा पिन्बा (माटो दिने) लोकपरम्परा छ। साप्राको अर्थ भूमिको धुलो अर्थात् माटो हुन्छ। यस अवसरमा लामा पुरेतद्वारा सा–क्युइ–मे–लुङ (भूमि, पानी, आगो र हावा)को प्रार्थना हुन्छ र मलामी सबैले लासलाई माटो दिनु पर्दछ। मानव शरीर यिनै चार तत्वले बनेको हुनाले र पुनः तिनै तत्वमा पुनर्मिलन होस् भनेर माटो दिने गरेको हो (भट्टराई, ई. १९९९ः६४५)।

यसै गरी कुनै धार्मिक कार्य सम्पन्न गर्न भूमिलाई शुद्ध पार्ने विधि हो सालाङ। कुनै धार्मिक कार्य प्रारम्भ गर्नु अगाडि यो कार्य गर्नु पर्दछ। यसपछि मात्र डाजाङ (मञ्च) बनाउने वा अन्य कार्य गरिन्छ।

यसरी तामाङ जीवन दर्शनमा सा सर्वव्यापक छ। जन्मदेखि मुत्युपर्यन्त साको परिछाँया सर्वत्र व्याप्त देखिन्छ । सा शब्दले तामाङ पहिचानको चिन्तनलाई उजागर गरे जस्तै ग्ला (ठाउँ, स्थान, स्थल) शब्दले जीवनयापनको पद्धति बोक्दछ। सा पहिचानसँग सम्बन्धित छ भने ग्ला दैनिक जीवनयापन अर्थात् उपभोगसँग सम्वन्धित छ। ग्लाको मुख्य स्रोत सा हो। सा सर्वव्यापक छ र ग्ला (स्थान) सा को अंश हो र सिमित छ। सा जाति वा सामुदायिक वा संसारिक हुन्छ, ग्ला व्यक्तिगत वा पारिवारिक हुन्छ। तामाङ जातिले सारा मानवको लागि सा र ग्ला अर्थात् भूमि र स्थानभन्दा बाहिरको जीवन कल्पना गरेको पाइँदैन। तामाङको लागि आगो, हावा, पानी जस्तै भूमि पनि चरम सत्य (Ultimate Truth) हो। ऊ भूमि बिनाको जीवन सम्भव देख्दैन। यसरी तामाङ दर्शनमा साको तत्वशास्त्रीय महत्व छ।

“सा” सँग यति धेरै गाँसिएको र चिन्तन अन्य गैरआदिवासी भाषामा पाइदैन। यसैको आधारमा तामाङ जाति “आदिवासी” समुदायको रुपमा देखा पर्दछ।






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

"प्रावास मा आफनो भाषा , धर्म कला र संस्कृति को जगेर्न गर्नै " भन्ने मुल नारालाई आत्मसात गर्दै सन् ०१।०१।२०२३ का... बाँकी यता

Phursang Lama / February 18, 2024

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

  रोमानिया । नेपालीहरुको आकर्षक गन्तव्य बन्दै गएको युरोपेली मुलुक रोमनियासँग नेपालले द्विपक्षीय श्रम... बाँकी यता

Phursang Lama / October 7, 2023

 Photo Gallery

  • अमेरिकास्थित दुई तामाङ संस्थाबिच एकता हुने

  • नेपाल तामाङ घेदुङको कोन्ज्योसोम घोषणा पत्र २०७४ सार्वजनिक

  • फोनिजको अध्यक्षमा डण्ड गुरुङ निर्विरोध निर्वाचित

  • अभिनेत्री पूर्णिमा लामा तामाड – म रुन्चे कहाँ हो र ?’

  • चर्चित मोडल स्मिताका सात कामुक फोटो सार्वजनिक(फोटोफिचर)

  • लुम्बिनीमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन गर्ने तयारी

  • नेपाल तामाङ घेदुङको राष्ट्रिय बिधान-सभा चैत २३ र २४ गते

  • पहिचानको मुद्दा कहाँ पुगेर अत्कियो ?

  • यस्तो छ – नमस्कार गर्नुको कारण र महत्व

  • स्वयम्भुमा १३ पटक परिक्रमा र सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न (फोटो सहित)

  • महिलाले ध्यान दिने पुरुषका ७ चिज

  • प्रधानमन्त्री प्रचण्डले तामाङ संस्कृति भवन बनाउन सहयोग गर्ने घोषण,कुलमान घिसिङको प्रशंसा

  • राष्ट्रिय सोनाम ल्होछारको अवसरमा तामाङ ह्वाइखा (कविता ) प्रतियोगिता हुने

  • तमु ल्होसार के हो र कसरी मनाईन्छ ?

  •  Music videos

  • नेपालले गर्यो नयाँ नक्सा सार्वजनिक

  • भारतले जबरजस्ती हटाउन लगायो नेपाल भारत सम्बन्धि बीबीसीको डकुमेण्टी

  • तामयिक लिपी र सम्भोटा लिपीमा फरक के छ ? लेख्ने तरिका सहित

  • ‘तिम्रो घरको वरिपरि’ युट्युब ट्रेन्डिङ नम्बर १ मा (भिडियो)

  • मिस तामाङ २०१८ का सहभागीहरु तामाङ भुषभुषा र डम्फुको साथमा तामाङ भाषाको गीत गाउदै

  • तीनकुनेमा आयोजित सोनाम ल्होछार कार्यक्रममा सुरक्षाकर्मीले हस्तक्षेप किन गर्यो ? भिडियो हेर्नुहोस् …

  • मिस तामाङ प्रतियोगिता २०१८ को भाग -१ , मन पर्नेलाई भोट हाली जिताऊ (भिडियो)

  • तामाङ सेलो ‘ल्होछार पर्वमा …. सुनिता पाख्रिन तामाङ

  • बालवालिका केन्द्र खोलेर बाल ब्यापार गर्ने प्रशासनको नियन्त्रणमा (जनतासंग सिधा कुरा)

  • बिज्ञापनका लागि:
     [email protected]
    लेख, रचना र समाचारका लागि:
     [email protected]
    सामाजिक संजाल तर्फ:
    सर्वाधिकार © 2012 - 2024: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution