हेडलाईन

इजरायलमा न्हु: दँ नेपाल संवत् ११४३ तथा म्ह पूजाको अवसरमा सांस्कृतिक कार्यक्रम गर्दै         नेपाल तामाङ घेदुङ इजरायलको आठौं आदिवेशन हुदै         इजरायलमा मणिपूजा प्रवचन कार्यक्रम हुदै         इजरायलमा मंगोलियन हार्ट लाईभ कन्सर्ट सम्पन्न,राजु लामालाई दोसाल्ला ओढाएर सम्मान         लोकप्रिय गायक राजु लामा सहित मंगोलियनहार्टका कलाकारहरु इजरायल आईपुगे         इजरायलमा महाकबि सिद्धीदास महाजूको १५५ औ जन्म जयन्तीको अबसरमा साहित्यिक कार्यक्रम हुदै         नेपाल तामाङ घेदुङ बहराईनको ५ औं अधिवेशनबाट अध्यक्षमा श्रवण बम्जन तामाङ चयन         भोजपुर सेवा समाज इजरायलको छैठौ साधारणसभाबाट अध्यक्षमा सुमिन पाख्रिन तामाङ चयन         इजरायलमा २८ औ विश्व आदिवासी दिवस भव्यताको साथ मनाउने         इजरायलमा हरितालिका तिज मेघा महोत्सव २०७९ सांस्कृतिक कार्यक्रम हुदै         नेपाल मगर संघ शाखा इजरायलको अध्यक्षमा सुर्य बहादुर राना मगर चयन         प्रवासी नेपाली मंच इजरायलको अध्यक्षतामा ज्योती शर्मा चयन         इजरायलमा मङ्गोलियन हार्ट ब्याण्ड सहित लाइभ कन्सर्ट हुदै         ह्योल्मो समाज इजरायलको १६ औं बार्षिकोत्सव तथा नवौं साधारण सभा हुदै         इजरायलमा गठबन्धन सरकार ढल्यो, लापिड कामचलाउ प्रधानमन्त्री बन्ने        

कोरोना, प्रकृति र पुँजिवाद : मोहन गोले

चैत्र २२- यतिबेला कोरोना भाइरसदेखि बिश्व मानव समुदाय डर र त्रासको बीचमा घरघरमा लुकिरहेको छ । हामी सबैलाई लागेको छ, कति दिन हामी घरभित्र लुकेर बस्नु पर्ने हो ? यसको अन्त्य कहिले होला ? कसैले भन्छन्, यो भाइरस अप्रिल महिनासम्म सक्रिय रहनेछ । त्यसपछि यो बिस्तारै कम हुँदै जान्छ । कोरोना भाइरस ३० डिग्रीभन्दा बढी गर्मीमा बाँच्न नसक्ने चिकत्सकीय तथ्यको कोणबाट यसखालको अनुमान हामी गरिरहेका छौ । तर मलाई यो त्यति सजिलै हराइहाल्छ भन्ने लाग्दैन । संसारमा कुनैपनि जीव अस्तित्वमा आउनुको पछाडि एउटा कारण हुन्छ । अकारण कुनै चिजको उत्पति र मृत्यु पनि हुँदैन ।

उत्पति र मृत्यु संसारको इको सिस्टमलाई निरन्तरता दिनको लागि भएका हुन्छन् । प्रकृतिको एउटा सिस्टमले जन्माउँछ र सिस्टमबाट नै यसको अन्त्य पनि हुन्छ । जुन प्रक्रिया चल्न सकेन भने संसार रोकिन्छ । उत्पति र मृत्यु दुःख र सुखको क्षण हो । तर यहाँनेर बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने सबै मृत्युले सबै र सधैंलाई दुःखी मात्र बनाउँदैन, खुशी पनि बनाउँछ । त्यस्तै सबै उत्पतिले सबै र सधैंलाई सुखी मात्र बनाउँदैन, दुःखी पनि बनाउँछ । जसरी हामीलाई आज कोरोनाको उत्पतिले दुःखी बनाइरहेको छ । यो हामीलाई दुःखी बनाउने प्राणी उत्पति गराउने कारक हामी मान्छे नै हौ । आज मान्छे भन्ने प्राणीको कारण पृथ्वीका दशौं लाख प्राणीको अस्तित्व संकटमा छ । कति त कहिल्यै यो दुनियाँमा नफर्किने गरी हराइसके । कति हराउँदै छन् । हराउन बाँकी भएका पनि ढिलोचाँडो हराउने निश्चित छ । जब कि मान्छे भन्ने प्राणीलाई शारीरिक रुपमा सबैभन्दा कमजोर प्राणी मानिन्छ । बाघले मान्छेको मासु खान सिक्यो भने त्यसले सधैं मान्छेको नै शिकार गर्छ किनकि मान्छेलाई मार्न सजिलो हुन्छ । जस्तो अरु जनावरसँग कोहीसँग तिखो सिङ हुन्छ, कोहीसँग नङ्ग्रा, कोहीसँग तिखो दाँत जसले शिकार गर्न उसलाई सहज हुँदैन । तर मान्छेसँग कुनै कुरा हुँदैन । तर मान्छेसँग अरु कुनै जीवसँग नभएको एउटा चिज हुन्छ, त्यो हो चेतना ।

आज यही चेतनाको कारण मान्छे संसारको प्राणीहरुमध्ये सर्वश्रेष्ठ प्राणी बन्यो । केही शताब्दीदेखि यही मान्छेको चेतना संसारको जीवजन्तु र प्रकृतिलाई भयंकर चुनौती बनिरहेको छ । प्रकृतिले जतिसम्म सक्यो, त्यति त थेग्यो तर अब थेग्न नसक्ने भएपछि कोरोना जस्तो भाइरसहरु उत्पन्न भइरहेको छ । मान्छेले प्रकृतिमाथि बिजय प्राप्त गर्यो  भनेर रमाउने केही मुर्ख विद्वान मान्छेहरु पनि छन् । तर बुझ्नुपर्छ प्रकृतिमाथि मान्छेले कहिल्यै बिजय प्राप्त गर्न सक्दैन । स्काभेटरले एउटा डाँडो खनेर सम्याउनु जित्नु होइन । मान्छेलाई कति सम्म गर्नु दिने भन्ने प्रकृतिको एउटा निश्चित सीमा हुन्छ । जब सीमा नाघेर मान्छेले गतिविधि गर्न थाल्छ । त्यसलाई रोक्न, सन्तुलनमा राख्नको लागि यस्ता भाइरसहरुको उत्पति हुन्छन् । जैविक पर्यावरणमाथि मानिसको अत्यधिक दोहन र अप्राकृतिक प्रयोगबाट यसको जन्म हुन्छ । हामीले प्रकृतिको संरक्षण गरेको भए यसबाट वातावरण उपयुक्त हुँदा अझ राम्रो कुरा जन्मिन्थ्यो होला तर नराम्रो ग¥यौ । नराम्रो कामबाट नराम्रै चिजको जन्म हुन्छ । यो नियम हो । यहि सन्दर्भमा मैले लकडाउनको अवधिमा केही स्टाटसहरु लेखेको थिए । कतिले बुझ्नु भयो, कतिले बुझ्नु भएन होला । तर मेरो बुझाईमा अब प्रकृतिमाथि मानवीय ध्वंसात्मक क्रियाकलाप बढी भइसक्यो । ध्वंशले सधै अर्कालाई मात्रै क्षति गराउँदैन, आफूलाई पनि क्षय गराउँछ । किनकि हामी सबै प्रकृतिको सन्तान हौ । आमालाई मार्ने सन्तानहरु बाँचेको इतिहास छैन । फेरि बुझ्नुपर्छ, यो आफ्नै आमा (प्रकृति) लाई मार्ने ज्ञान भूमण्डलीकृत पुँजिवादको उत्पति थलो पश्चिमाको स्कूलबाट आएको हो ।

यो हाम्रो परम्परागत ज्ञानमा आधारित होइन । युरोप, अमेरिकामा सोह्रौ, सत्रौ शताब्दीतिर विकसित पुँजिवादले ४ सय बर्ष पार गरिसक्यो । हामी भर्खर प्रवेश गर्दैछौ । यसले बजार खोजिहिड्ने क्रममा ठूलाठूला विश्वयुद्धहरु गराएर करोडौ मान्छे मार्दै संसारमा मानवीय संसर्ग अत्यधिक बढायो । नत्र आज तीन महिनाको बीचमा कोरोना बोकेर २ सयभन्दा बढी मुलुकमा मान्छेहरु पुग्न सक्दैनथे । चीनमै यसको उत्पति र अन्त्यष्टि पनि हुन्थ्यो होला । यो अर्काको स्वतन्त्र बजार चहारेर बाँच्ने पुँजिवाद उहिल्यै मर्नुपथ्र्यो तर मरेन । यो अनेक रुप र स्वरुपमा बाँचिरहेको छ । ब्यापारिक पुँजिवाद, औधौगिक पुँजिवाद, एकाधिकार पुँजिवाद हुँदै आज साम्राज्यवादी भूमण्डीकृत पुँजिवादको चरणमा छ । यो ब्यवस्था नमान्ने उत्तर कोरिया र केही मुलुक बाहेक कोरोनाको कहरले सबै देशलाई नराम्रोसँग गाँजेको छ । यसको परिणाम आधा दर्जन धनी मान्छेसँग संसारको आधा मान्छेको पुँजि तुलना गर्दा बराबर हुने स्थितिमा पुगिसक्यो । संसार चाहारेर नाफाको लागि निर्दोष मान्छेहरुलाई खानामा मन्द विष खुवाउनु यसको गम्भीर मानवता विरोधी अपराध हो । तर हाम्रा मानवअधिकारवादीहरु यस्तो अक्षम्य अपराधको बिरुद्धमा बोल्दैनन् किनकि तिनलाई पश्चिमाहरुले विकासे दाना खुवाएर इसाई धर्म प्रचार गर्ने पास्टर जस्तो बनाइसकेका छन् । तसर्थ, यो भाइरसले आफ्नो मिसन पुरा नगरी त्यति छिट्टै भाग्नेवाला छैन । यसलाई पाल्ने हामी नै सहरिया दुःखी आत्माहरु छौ ।

त्यसैले अहिले यसले त्यही बजारे र सहरियाहरुलाई नराम्रोसँग लखेटिरहेको छ । जसले यसअघि निर्दोष गाउँका मान्छे मार्न विष उत्पादन र विक्री वितरण गरिरहेका थिए । यो भाइरसले गाउँको दुरदराजको सुन फल्ने जग्गा बाँझो छाडेर कृतिमता भोग गर्न सहर पसेको मान्छेहरुलाई बढी च्यालेन्ज गर्दैछ । होस गर्नुस्, जन्म दिने आमालाई गाउँमा छाडेर सहरको कोठामा बुहारी पाल्ने छोराहरु यसको निशानामा छ । यसले अहिले काठमाडौंबाट भाग्नेहरुलाई लकडाउनको नाममा गाउँघरको आमा, दाजु, दिदीसँग बिर्सेको माया जोड्ने समय दिँदैछ । फर्केर नआउने कसम खान्छौ कि खादैनौ भनेर प्रश्न गर्दैछ । हाम्रा सहरेहरु उत्तर दिँदैनन् किनकि तिनलाई गाउँमा भन्दा सहरमै बढी नाफा हुन्छ । लुट्न, ठग्न र भ्रष्टाचार गर्न सहरमै पाइन्छ । हाम्रो दिल, दिमाग र मनोविज्ञान सबै पश्चिमाहरुले किनेपछि यस्तै लाग्दो रहेछ । त्यसैले मलाई लाग्छ, साम्राज्यवादी पुँजिवादले निम्त्याएको बिकृत पाटोलाई सिध्याएर मात्रै दुनियाँबाट यो भाइरस अलग हुन्छ । आज अमेरिकामाथि नै किन यो भाइरस बढी खनियो ? किनकि उ नै यो मरणासन्न पुँजिवादको साढे मुलुक हो । उसलाई भाइरसले जनता मार्छ भन्दापनि पुँजिवादी ब्यवस्था पो कतै तलमाथि होला कि भन्ने बढी चिन्ता थियो । यो अर्थब्यवस्थालाई गडबड हुन नदिन अमेरिकाले लामो समय बजार खुल्ला राखेर नाफा कमाइरह्यो ।

worldometer का अनुसार यो आलेख तयार पार्दासम्म त्यहाँ तीन लाख ११ हजार ६३५ जना संक्रमित र आठ हजार ४५४ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । संसारभर संक्रमितमध्ये २० देखि ३० प्रतिशत मान्छे मरिरहेका छन् । त्यसैले यो भाइरस विश्व साम्राज्यवादी भूमण्डलीकृत पुँजिवादको लागि ठूलो हाँक हो । नेपालको दलाल पुँजिवादको लागि समेत यो भयंकर चेतावनी हो । कुनैपनि नयाँ समस्यालाई बहु आयामबाट हेरिनुपर्छ भन्ने मान्यताका साथ समाजशास्त्र र प्राकृतिक सिद्धान्तलाई जोडेर हेर्दा कोरोनाको संक्रमणमा मैले यही पाएँ । तसर्थ, मेरो अनुरोध छ, एकले अर्काको खानामाथि हस्तक्षेप गर्ने पुँजिवाद अस्वीकार गरौ । प्रकृति हाम्रो आमा हो । आमा जस्तो अवस्थामा छ, त्यस्तै अवस्थामा रहन दिउँ । यसले मात्रै हाम्रो इको सिस्टम पूर्ववत् अवस्थामा फर्किनेछ र हामी युगौयुगसम्म स्वस्थ मानवको रुपमा बाँच्नेछौ ।

लेखक :मोहन गोले तामाङ (अध्यक्ष नेपाल तामाङ घेदुङ संघीय कार्यसमिति काठमाडौ )






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको अध्यक्षमा युनिका गुरुङ चयन

तेलअविव - अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको १०औं वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा सम्पन्न भएको छ ।संस्थाका... बाँकी यता

tamang online / June 20, 2022

चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै मुद्धा दर्ता

याम्बु - चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै सिन्धुपाल्चोक जिल्ला, लिसन्खुपाखर गाउँपालिका... बाँकी यता

tamang online / June 13, 2022

 Photo Gallery

 Music videos

बिज्ञापनका लागि:
 [email protected]
लेख, रचना र समाचारका लागि:
 [email protected]
सामाजिक संजाल तर्फ:
सर्वाधिकार © 2012 - 2022: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution