हेडलाईन

तामाङ समाज क्यानाडाको तेश्रो अधिवेशन सम्पन्न         तामाङ सोसाईटी अफ सिड्नीको अध्यक्षमा विशाल तामाङ चयन         नेफिन इजरायलको अध्यक्षमा कुमार आङ्देम्बे चयन         ग्याल्थुमकी मृगौला पिडितलाई वडाअध्यक्ष द्वारा सकलित रकम हस्तान्तरण         नेफिन इजरायलको ११ औ वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा हुदै         रोमानियामा पहिलो पटक बुद्ध जयन्तीको पावन अवसरमा शान्तिपुर्न -याली सुसम्पन्न ।         क्यानाडाको मिस्सीसागामा २५६७ औं बुद्ध जयन्ती समारोह सम्पन्न         नेवा: खल: इजरायलले साधारण सभा तथा फोटो प्रतियोगिताको आयोजन गर्दै         नेपाल तामाङ घेदुङ रोमानियाको पहिलो अधिवेशन भव्यताका साथ सम्पन्न         रोमानियामा निधन भएका तामाङको शब नेपाल पुग्यो         मृगौला पिडितलाई आर्थिक सहयोग         तामाङ सोसाइटी अफ अमेरिकाको अध्यक्षमा बुद्धिमान तामाङ निर्वाचित         प्रतिभाशाली तामाङ संचारकर्मी दीपेन्द्र दोङ तामाङको निधन         प्रदेश नम्बर १ को पुन:नामाकरण आन्दोलनका घाइते लिम्बुको मृत्यु ,शहिद घोषणा गर्न माग         क्यानाडामा छक्का पन्जा-४ पहिलो दिन हाउसफूलको साथ् प्रदर्शन        

नेपालमा किन लुकाइए यौन दुर्व्यवहार ?

-निर्मला ढकाल

अहिले यौन दुर्व्यवहारमा परेका महिलाहरुको आवाज मुखरित गर्ने उद्देश्यले विश्वव्यापी रुपमा ‘मि टू’ अभियान चलिरहेको छ । मैले व्यक्तिगत रुपमा यो अभियानलाई सकारात्मक रुपमा लिएको छु । यो एक खालको विद्रोह हो । यो सामाजिक सञ्जालमा ‘तिमी मात्रै पीडित होइनौ, म पनि छु’ भनेर पीडितलाई निराश हुन नदिने प्रयास हो ।

यौन दुर्व्यवहार र ज्यादतीको बारेमा यसमार्फत ध्यानाकर्षण गराउने काम भइरहेको छ । कार्यक्षेत्रमा अधिकांश यस्ता दुर्व्यवहारका घटना भएका पाइएका छन् । यो अभियान अमेरिकी नागरिक तारना बुर्केले सन् २००६ मा सुरु गरेकी भएपनि सन् २०१७ बाट यो विश्वव्यापी चर्चाको विषय हुन पुगेको छ । यो अभियान समाज परिवर्तनका लागि पनि आवश्यक थियो । यसले अब पुरुषहरुलाई सचेत हुनुपर्ने अवस्था बनाएको छ भने महिला पनि यस्ता घटना पनि हुन सक्दा रहेछन् भनेर सचेत हुनेछन् ।

नेपालमा किन थोरै ?

विश्वमा झण्डै दुई सय मानिसको यही अभियानका कारण जागिर नै गइसकेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । तर, नेपालमा भने कम मात्रै सार्वजनिक भएका छन् । नेपालको सामाजिक अवस्थाका कारणले पनि महिलाहरु आफ्ना कुराहरु बाहिर ल्याउन सकिरहेका छैनन् । तर, नेपालमा यस्ता घटना थोरै होलान् भन्ने मलाई लाग्दैन । तर, सार्वजनिक हुन सकेनन् । किनकि नेपाली महिला यस्ता कुरामा मुख खोल्न सक्दैनन् । कसरी कहाँ सुनाउने भन्ने थाहा पनि हुन्न । मध्यमवर्गका कामकाजी महिलाहरुले यसबारेमा केही कुरा बुझेका छन् ।

तर, घरमा बस्ने महिला र गाउँका महिलालाई यस्तो विश्वव्यापी अभियानको बारेमा जानकारी हुँदैन । उनीहरु यस्ता दुर्व्यवहार भइहालेपनि कता भन्ने थाहा नपाएर त्यसै गुम्सेर बसेका छन् । फेरि, यस्ता कुरा उठाउन परिवारमा पुरुषहरुले पनि समर्थन गर्नुपर्ने हुन्छ । यस्ता कुरा उठाउँदै हिंड्यो भने आफ्नै बदनाम हुन्छ भन्ने खालको मान्यता पनि पाइन्छ । श्रीमानले समर्थन नगरी यस्ता कुरा बाहिर ल्याउन महिलालाई गाह्रो हुन्छ । श्रीमानले नै अन्यथा सोचिदिए भने झन् अप्ठेरो हुन्छ । नेपालमा कामकाजी महिलाहरु मध्ये करिब ८० प्रतिशत कुनै न कुनै हिसाबले यौनजन्य दुर्व्यवहारको शिकार हुने गरेका छन् । तर, उनीहरु बोलिरहेका हुन्नन् । सामाजिक रुपमा बदनाम हुनुपर्ने वा जागिर जोगाउनुपर्ने वाध्यताले गर्दा उनीहरु गुपचुप बसिरहेका छन् । अनि ठोस प्रमाण जुटाउनपनि अप्ठेरो पर्ने हुनाले चुप लागेर बस्नुपर्ने वाध्यतामा उनीहरु छन् । त्यसैले नेपालमा दुर्व्यवहार कम भएका होइनन्, सार्वजनिक नभएका मात्र हुन् ।

पुराना कुरालाई लिएर आरोप लगाउनु कति ठीक ?

यो अभियानमा जति पुराना कुरामा पनि आरोप लाग्न सक्ने अवस्था देखिएकोले हदम्यादको कुरा पनि कतिपयले उठाएको पाइन्छ । तर, लामो समय अघिकै घटना भएपनि अहिले सार्वजनिक गर्दा त्यसले समाजलाई सकारात्मक दिशामा नै लिएर जान्छ । किनकी हिजो त्यस खालकोे दुर्व्यवहारमा संलग्न मान्छे फेरि पनि त्यस्ता गतिविधिमा कुनै न कुनै हिसाबले सलग्न भइरहेको हुन सक्छ । हिजो केही भएन भनेर उसले त्यस्ता कदम दोहो¥याउन सक्छ । त्यसैले त्यस्ता गतिविधि जति पुराना भएपनि सार्वजनिक गर्दा नै राम्रो हुन्छ भन्ने मलाई लाग्छ । यसो गर्दा नै पछि गएरपनि यस्तो हुन सक्दो रहेछ है भनेर मानिस यस्ता कमजोरी देखाउनबाट जोगिन सक्छ । यस्ता खालका गतिविधिमा संलग्नता हुनु भनेको पनि एक खालको रोग हो । त्यसैले यस्ता घटना सार्वजनिक हुँदा नै त्यो रोगको उपचार हुन सक्छ ।

यसको दुरुपयोग त हुँदैन भन्ने प्रश्न पनि बेलाबेलामा उठेको पाइन्छ । तर, मलाई त्यस्तो लाग्दैन । किनकि नेपालमा नभएको कुरालाई लिएर हिंड्ने महिला होलान् जस्तो लाग्दैन । भएका कुरा नै लुकाइएको अवस्थामा नभएका कुरा भन्दै कोही नहिंड्ला । तर, अति नै भएर यस्ता कुरा सार्वजनिक पनि भएका छन् । जस्तो केशव स्थापितले काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर भएको समयमा दुर्व्यवहार गरेको भनेर दुई जना महिलाले आरोप लगाएको कुरा सार्वजनिक भयो । उनी प्रदेश ३को मन्त्रीबाट पनि हटेका छन् । तर, महिलाहरुले लगाएको आरोपको कारणले भन्दा पनि उनी मुख्यमन्त्रीसँगको झगडाका कारण पदबाट हट्नुप¥यो । जे भएपनि सञ्चार माध्यममा कुरा आएर उनलाई अप्ठ्यारो त पक्कै परेको छ । त्यसैले जति पुरानो भएपनि अप्ठेरो पर्ने रहेछ यस्ता गतिविधिमा संलग्न हुन नहुने रहेछ भनेर धेरैलाई यस्ता घटनाले सचेत बन्न शिक्षापनि दिएको छ ।

त्यसैले नेपालको सन्दर्भमा कपोलकल्पित रुपमा कसैले पनि अर्को व्यक्तिलाई आरोप लगाउला जस्तो मलाई लाग्दैन । सामाजिक सञ्जालहरुमा मन मिलुन्जेल ‘वि टु’ मन नमिलेपछि ‘मि टू’ भनेर महिलालाई व्यङ्ग गर्ने खालका सामग्री पनि मैले देखिरहेकी छु । तर, यो बेकारको कुरा हो । आरोपको नाममा आरोप मात्रै हो । कोही पनि केही समस्यामा नपरिकन यसरी सार्वजनिक रुपमा बोल्दै हिंड्दैन । कुनै न कुनै दुर्व्यवहारमा परेर नै उनीहरुले यसरी सार्वजनिक रुपमा भन्दै हिंडेका हुन् । त्यसैले ‘वि टु ’र ‘मि टू ’भन्दै जिस्क्याउनु गलत कुरा हो ।

नेपालको सामाजिक परिस्थितिका कारण पनि धेरै कुरा बाहिर नआएको हुन सक्छ । तर, हामीले यस्ता कुरा बाहिर ल्याउन सबैलाई सिकाउनु पर्छ । त्यसो नगरे दुर्व्यवहारका घटना भित्रभित्रै झन् बढ्न सक्छन् । हामीले सबैलाई सचेत गरायौं भने मात्रै यस्ता घटनाहरु दोहोरिँदैनन् ।

राज्यले के गर्ने ?

यस्ता गतिविधिलाई समाजको तल्लो तहबाट नै सम्बोधन गर्नु जरुरी रहेको छ । जस्तो कि स्थानीय तहमा अहिले महिला जनप्रतिनिधिहरुको बाहुल्यता रहेको छ । उहाँहरुले स्थानीय तहमा सचेतना बढाउन सक्नुहुन्छ । के गर्दा दुर्व्यवहार हुन्छ त्यसबारेमा जानकारी गराउनुपर्दछ । पुरुषलाई पनि यस्ता गतिविधिमा संलग्न हुनुहुँदैन भनेर सचेत गर्नु जरुरी रहेको छ । यसो गरिएमा तल्लो तहदेखि नै यसका बारेमा जानकारी हुन्छ । र कसैले गल्ती गरेमा त्यो सार्वजनिक गर्नुपर्छ भन्ने ज्ञान सबैमा बृद्धि हुन्छ ।

कोही पुरुष नै जोगिएनन् भने …

जिवनमा कुनै पनि पुरुषले कोही न कोही महिलालाई कुनै कालखण्डमा नजिस्काएको भेट्टाउन नै गाह्रो हुने र पुराना कुरालाई लिएर उजुरी गर्ने वा सार्वजनिक गर्ने भयो भने कोही पनि पुरुष नजोगिने हुन् कि भन्ने चर्चा पनि सुनिन्छ । तर, यसरी सबै पुरुषलाई आरोप लाग्छ भन्ने कुरा गलत हो । किनकि सामान्य रुपमा जिस्क्याउने वा प्रस्ताव राख्ने भन्ने कुरा ठूलो कुरा होइन । त्यस्तो, प्रस्ताव महिलाले अस्वीकार गरिन् भने त्यो प्रसंग नै सकियो । तर, महिलाले अस्वीकार गर्दागर्दै पनि हतोत्साहित गर्ने, सोही प्रस्ताव बारम्बार राख्ने, ब्ल्याकमेलिङ्ग गर्ने, मानसिक रुपमा तनाव दिने काम भयो भने त्यो चाहिं दुर्व्यवहार हुन्छ । त्यसैले त्यस्ता दुर्व्यवहार सार्वजनिक गर्नु जरुरी हुन्छ । कुनै जमानामा कुनै महिलालाई एक पटक जिस्क्याएको वा प्रस्ताव राखेको भनेर अहिले पुरुषहरु डराउनुपर्छ जस्तो लाग्दैन । तर, साँच्चै दुर्व्यवहार गर्ने भने अब डराउनुपर्ने भएको छ । विश्वव्यापी रुपमा नै यो अवस्था सिर्जना भएको छ । जुन निश्चयपनि सकारात्मक पक्ष हो ।

(समाजशास्त्री ढकालसँगको कुराकानीमा आधारित । तस्बिरः फेसबुकबाट )






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

"प्रावास मा आफनो भाषा , धर्म कला र संस्कृति को जगेर्न गर्नै " भन्ने मुल नारालाई आत्मसात गर्दै सन् ०१।०१।२०२३ का... बाँकी यता

Phursang Lama / February 18, 2024

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

  रोमानिया । नेपालीहरुको आकर्षक गन्तव्य बन्दै गएको युरोपेली मुलुक रोमनियासँग नेपालले द्विपक्षीय श्रम... बाँकी यता

Phursang Lama / October 7, 2023

 Photo Gallery

  • अमेरिकास्थित दुई तामाङ संस्थाबिच एकता हुने

  • नेपाल तामाङ घेदुङको कोन्ज्योसोम घोषणा पत्र २०७४ सार्वजनिक

  • फोनिजको अध्यक्षमा डण्ड गुरुङ निर्विरोध निर्वाचित

  • अभिनेत्री पूर्णिमा लामा तामाड – म रुन्चे कहाँ हो र ?’

  • चर्चित मोडल स्मिताका सात कामुक फोटो सार्वजनिक(फोटोफिचर)

  • लुम्बिनीमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन गर्ने तयारी

  • नेपाल तामाङ घेदुङको राष्ट्रिय बिधान-सभा चैत २३ र २४ गते

  • पहिचानको मुद्दा कहाँ पुगेर अत्कियो ?

  • यस्तो छ – नमस्कार गर्नुको कारण र महत्व

  • स्वयम्भुमा १३ पटक परिक्रमा र सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न (फोटो सहित)

  • महिलाले ध्यान दिने पुरुषका ७ चिज

  • प्रधानमन्त्री प्रचण्डले तामाङ संस्कृति भवन बनाउन सहयोग गर्ने घोषण,कुलमान घिसिङको प्रशंसा

  • राष्ट्रिय सोनाम ल्होछारको अवसरमा तामाङ ह्वाइखा (कविता ) प्रतियोगिता हुने

  • तमु ल्होसार के हो र कसरी मनाईन्छ ?

  •  Music videos

  • नेपालले गर्यो नयाँ नक्सा सार्वजनिक

  • भारतले जबरजस्ती हटाउन लगायो नेपाल भारत सम्बन्धि बीबीसीको डकुमेण्टी

  • तामयिक लिपी र सम्भोटा लिपीमा फरक के छ ? लेख्ने तरिका सहित

  • ‘तिम्रो घरको वरिपरि’ युट्युब ट्रेन्डिङ नम्बर १ मा (भिडियो)

  • मिस तामाङ २०१८ का सहभागीहरु तामाङ भुषभुषा र डम्फुको साथमा तामाङ भाषाको गीत गाउदै

  • तीनकुनेमा आयोजित सोनाम ल्होछार कार्यक्रममा सुरक्षाकर्मीले हस्तक्षेप किन गर्यो ? भिडियो हेर्नुहोस् …

  • मिस तामाङ प्रतियोगिता २०१८ को भाग -१ , मन पर्नेलाई भोट हाली जिताऊ (भिडियो)

  • तामाङ सेलो ‘ल्होछार पर्वमा …. सुनिता पाख्रिन तामाङ

  • बालवालिका केन्द्र खोलेर बाल ब्यापार गर्ने प्रशासनको नियन्त्रणमा (जनतासंग सिधा कुरा)

  • बिज्ञापनका लागि:
     [email protected]
    लेख, रचना र समाचारका लागि:
     [email protected]
    सामाजिक संजाल तर्फ:
    सर्वाधिकार © 2012 - 2024: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution