हेडलाईन

क्यानाडामा सोनाम ल्होछार २८५९ भव्य रुपमा सम्पन्न         सोनाम ल्होछार २८५९ तावार ल्हो टुँडिखेलमा ३ दिन मनाइने         पृथ्वी जयन्ती र राष्ट्रिय एकता दिवस         रोमानियामा तामाङ घेदुङ गठन, सोनाम ल्होछार मनाउने तयारी         नेपाली राष्ट्रिय पर्व सोनाम ल्होछार र तामाङ जाती         डम्फू र तामाङ भेषभूषा अंकित हुलाक टिकट प्रकाशित         प्रवासमा सोनाम ल्होछार २८५९ कहाँ कहाँ मनाउदै र को को कलाकार सहभागी हुदै         जापानको विभिन्न शहरमा सोनाम ल्होछार २८५९ मनाउदै         स्विट्ज़रलैन्डमा सोनाम ल्होछार २८५९ भव्यताको साथ मनाउदै         बहराइनमा सोनाम ल्होछार २८५९ भव्यताको साथ मनाउने तयारी         इजरायलमा सोनाम ल्होछार २८५९ भव्यताको साथ मनाउने तयारी         हिमाली क्षेत्रका लामा समुदाय तोतङरी ल्होसार मनाइँदै         इजरायलमा न्हु: दँ नेपाल संवत् ११४३ तथा म्ह पूजाको अवसरमा सांस्कृतिक कार्यक्रम गर्दै         नेपाल तामाङ घेदुङ इजरायलको आठौं आदिवेशन हुदै         इजरायलमा मणिपूजा प्रवचन कार्यक्रम हुदै        

के रहेछ पशुबलि र मान्छे पोलेको गन्ध किन सुँघ्ने रहेछन् पशुपतिनाथ ?

काठमाडौं । बडादशैँ भन्नेवित्तिकै पशुबलिको प्रश्न सबैभन्दा पहिले उठ्छ । अहिंसावादीहरु विभिन्न शक्तिपीठहरुमा पशुबलि दिने प्रचलनको विरोध गर्दै आएका छन् । पशुबलिको विरोधमा कयौँ अभियान समेत चलेका छन् । धर्म तथा संस्कृतिविद डा. गोविन्द टण्डनका अनुसार पहिले काठमाडौँको भद्रकाली मन्दिरमै नवरात्रभर १५–२६ हजार बलि दिने गरिएकोमा अहिले त्यो निकै न्यून भइसकेको छ ।

उनले पशुबलि निषेध चेतना अभियान नै चलाए । उनका अनुसार, अरुलाई दुःख, कष्ट, नदिनु नै धर्म हो, बलि दिएर जेवी देउता कहिल्यै खुसी हुँदैनन् । उनले २०६९ साल कार्तिक १ गतेको गोरखापत्रमा प्रकाशित लेखमा ‘संसारमा रहेका कुनै पनि धर्मका मूलग्रन्थहरुको सूक्ष्म अध्ययन, अवलोकन र निदिध्यासन गर्ने हो भने तिनले सबै प्राणीमाथि दया, करुणा, मायाकै लागि सदा प्रेरित गरिरहेको पाइन्छ । पछि गएर चाहिँ आआफ्नो स्वार्थ र चाहना अनुसार तिनको व्याख्यालाई आफ्नो अनुकूलको बनाउने प्रयासले अनेकन् भ्रम र अपव्याख्या गरिएको देखिन्छ । यो कुनै निश्चित धर्मको धर्मग्रन्थमा मात्र होला भन्ने होइन, अधिकांश धर्मग्रन्थमा यस्तै गरिएको छ, यस्तै भएको छ । शास्त्रको नाम दिएर धूर्त पाखण्डीहरुले आफू अनुकूलका व्याख्या गरेर शास्त्रलाई दुषित बनाएका छन्’ भनि लेखेका छन् ।

उनले त्यो आलेखमा बलिबारे शास्त्रमा भएका कुराहरु उल्लेख गर्दै ‘कसैलाई मार्नु काट्नु हिंसा गर्नु धर्म हुने हो भने अधर्म भनेको चाहिँ के हुने होला ? पाप भनेको के होला ?’ भनेका छन् । उनले दशैँको प्रसंग शिव पार्वतीको प्रेमसँग जोडेका छन् । तर, तिनै अभियन्ता टण्डन पशुपति क्षेत्र विकास कोषको सदस्य सचिव भएर लामो समय बस्दा पशुपतिनाथले किन मान्छे पोलेको गन्ध सुँघ्छन् भन्नेबारे केही उल्लेख गरेनन् ।

टण्डनको कुरा खण्डन हुनेगरी संस्कृतिविद जगमान गुरुङले पशुबलि मात्र नभई नरबलिको समेत तथ्य खोलिदिएका छन् । उनले बडा दशैँलाई शक्ति उपासनाको पर्व हो, भनेका छन् । पशुबलिबारे गुरुङ संगको संवादमा बोलेका तत्थ्यहरु जस्ताको त्यस्तै |

बलि चढाउने र नचढाउने कुरामा मान्छेहरु विभाजित छन्, के प्राकृतिक नै हो त बलि ?

बलि दिने कुरा आदिम हो । आदिम कस्तो भन्दा, मानिसले गाईलाई पालेर गाईको दुध खान सिके । त्यो बेला दुध मात्रै खाए । तर, पछि दुध जमाएपछि दही हुँदो रहेछ भन्ने थाहा पाए । दही मथेपछि नौनी हुँदो रहेछ, त्यो पनि जाने । नौनी घिउलाई पगालेपछि १२ वर्षसम्म राख्न हुने कनिका परेको घिउ हुँदोरहेछ, भन्ने थाहा पाए । दुध खानु भन्दा पहिले त काटेर मासु नै खाएको थियो । रगतै खाएको थियो । उहिले वैदिक कालमा हजारौँ हजार पशुको बलि हुन्थ्यो । गोवेद गाई काट्ने, नरवेद मान्छे काट्ने । नरवेद कसलाई काट्ने त ? गुरुङ, मगर राई लिम्बुलाई काटेको छ र ? दलितलाई काटेको छ ? क्षेत्रीलाई काटेको छ ?,, ‘बाहुनलाई’ । त्यो पनि विवाह नभएको कुमार । ब्रतबन्ध भएको, विवाह नभएको केटो । किन भने, बोका काट्ने कि पाठो काट्ने त ? बोकाको त विर्य स्खलन भएको हुन्छ । पाठोको विर्य बनेको हुन्छ । विर्य स्खलन भएको हुँदैन । अनि ब्राह्मण, क्षेत्री, वैश्य, शुद्र चार वर्णमा बरिएको ब्राह्मण । त्यो कुमार, त्यसको विर्य स्खलन भएको हुँदैन । त्यो चाखो भयो, एउटा पाठोको रुपमा । ब्राह्मण केटोलाई बलि दिईन्थ्यो । त्यो नरवेद, त्यस्तो किसिमको कुरा थियो पहिले ।

यो गर्दा गर्दा अहिले पञ्चबलिमा आयो । फेरि बिचमा आएपछि यो बलि त सोभयमान भएन भनेर यसको प्रतिकहरुको पनि पूजा गर्न थालियो । बलि दिन थालियो । जस्तै, राँगाको सट्टा कुष्माण्डा बलि । कुष्माण्डा बलि भनेको कुभिण्डोको बलि । अब तन्त्रको भाषा बुझ्नु पर्दछ । मैले महामाशं, महारक्त भनेको थिए । केहीले कोट गरेको रहेछ । महामाशं भनेको के त ? मान्छेको मासु ! महारक्त भनेको मान्छेको रगत हो । कतिपय ठाउँमा नरबलि दिनु पर्ने । नरधूप दिनु पर्ने । पशुपतिनाथ मन्दिर जानलाई छालाको जुत्ता त परै जाओस् । छालाको पेटी पनि लगाउन दिँदैन । तर, त्यहाँ दिनमा एउटा मान्छे जलेको हुनुपर्छ । जलेको गन्ध पशुपतिनाथले सुँघ्नु पर्दछ । त्यो नरधूप भयो । कतिपय ठाउँमा नरबलि दिने, १२ वर्षमा एक पटक र त्यसको मासु सुकुटी बनाएर राख्ने र दिनदिनै त्यो सुकुटीको धूप दिन पर्ने । तर, त्यो सम्भव भएन । सम्भव नभएपछि नरधूपको सट्टा के धूप दिने भनेर सस्र्यू । सस्र्यूको त्यो गन्ध र मान्छे पोलेको गन्ध एउटै हुन्छ । अनि सर्सपः भनियो । सर्सपः भनेको संस्कृतमा सस्र्यूको धूप हाल्ने भन्ने हो । त्यो नरधूप सरहको भयो । त्यसको अनुकल्प, त्यसरी पनि विकास भएको छ । नभएको होईन । अहिलेको एनिमल राईट्स ‘पशु अधिकार’ भन्नु भन्दा पहिले पनि त्यसको विकल्प आइसकेको थियो ।

विकल्प पहिले नै थियो भने, अहिले मान्छे किन विभाजित ?

यसमा कुरा के हो भन्दा , दशैँ मान्नैपर्छ भन्ने केही पनि छैन । नमान्नेले नमानिराखुन् । तर, नमान्नेहरुले चुपचाप बस्नुपर्छ । दशैँको विरोध गर्नु हुँदैन । मान्नेले मान्छन् । ईद मान्न हुँदैन भनेर कसैले विरोध गर्छ र ? मान्नेले मानिरहेकै छन् । ईदमा पनि बकरईद भन्ने हुन्छ । बाख्रा काट्ने । नामै बकरईद । मुलमानको ठूलो चाडमा उँट काटिन्छ । नेपालमा उँट पाइन्छ ? भारतमा पनि पाइँदैन । उ,,,अरबबाट उँट ल्याएर नेपालका मुसमानले उँट काट्छन् । उँटको मासु खान्छन् । आफ्नो आँगनमा उँट काटेर खान पाएपछि एकदम वैभवशाली मुसलमान ठहरिने, त्यो अचम्म होईन ? अनि, कुखुरालाई मुर्गा भनिन्छ नि ! हिन्दीमा । मुर्गा मध्येमा सबैभन्दा ठूलो सुदूरमुर्गा । अंग्रेजिमा त्यसलाई कर्किज भन्छन् । अनि क्रिश्चियनहरुको टर्किज सुदूरमुर्गा काटेर भोज खाने । जसले जति धेरै टर्किज काट्न सक्यो, त्यो वैभवशाली क्रिश्चियन ठहरियो । क्रिश्चियानिटीमा के बलि छैन र ? इस्लाममा बलि छैन ? छ । अनि हाम्रो बलिलाई चाँही अगाडि राखेर हिन्दुको बलिको विरोध गर्ने ? त्यसकारण मैले अघि नै भने, दशैँ नमान्नेले नमानिराखुन् । तर, दशैँ नमान्नेहरुले दशैँको विरोध गर्न हुँदैन । मान्नेहरुलाई मान्न दिनु पर्दछ । र, कसैले बलि दिएर दशैँ मान्छ भने, उसको ईच्छा हो, मान्न दिनुपर्दछ । होइन म दशैँ मान्छु , बलि दिन्न भन्छ भने कुष्माण्डा बलि देओस् । खिर पकाएर खिरको हवन गरोस् ।

के बलि पूजामा शक्ति छ ?

बलि पूजामा शक्ति भए नभएको कुरा अहिले २०७५ साल भयो । अब अर्को वर्ष २०७६ को फागुनमा बाराको गढीमाईमा पूजा हुन्छ । मेला लाग्छ । ५–५ वर्षमा त्यो पूजा हुन्छ । विश्वमा सबैभन्दा बढी पशु बलि हुने ठाउँ बाराको गढीमाई म १९ वर्ष अगाडि गएको छुँ । अर्को साल २० वर्ष हुन्छ । अर्को साल म जाँदा चौथो पूजा हुन्छ । घाटमा राँगाको बलि हुन्छ । कति हो, कति । १९ वर्ष अगाडि म त्यहाँ किन गए ? मैले के सुने भन्दा, बलि दिएको ठाउँमा चिल र गिद्ध त परै जाओस् । झिँगा पनि आउँदैन, भनेर । म एक हप्ता बसेको छुँ त्यहाँ । गढीमाई भनेको काली हो । कालीको श्रद्धाभक्तिभन्दा पनि झिँगा आउँदैन भनेर अचम्म लाग्यो र म गएँ । रातिको ३ बजेदेखि त्यहाँ बलि सुरु हुन्छ । त्यसको भोलिपल्ट गएँ साढे ९ बजे । घाटमा । मासु लुटान भइसकेछ । पैँसा तिर्नु परेन । के रहन्थ्यो र ? हाडखोड मात्रै त्यहाँ छ, लादी त्यहाँ छ । छाला ठेकेदारले लिने । दुर्गन्ध । रुमालले नाक छोप्नु परेको छ । तर, एउटा काग, चिल, गिद्ध त परै जाओस् । एउटा हरियो ‘माँखो’ झिँगा पनि देखिन । त्यो देख्ने मान्छे मै हुँ । बलिमा शक्ति छैन भन्नेहरु अर्कोसाल गए हुन्छ, गढीमाई । मधेसमा एक थोपा चिया पोखिँदा त झिँगा भन्किन्छ । फागुनमा गढीमाईको त्यस्तो दुर्गन्धमा किन झिँगा आएन । विश्वको एनिमल राइट्सका पक्षपातीहरु, बलिका विरोधीहरु अर्को सालको गढीमाईमा आउन् न हेर्न । अनि बलिमा के शक्ति छ भन्ने कुरा त्यहाँ देखिन्छ । कसैले बलि दिन्छ भने, त बलि दिन पाउन्नस् भनेर हत्कडी लगाउन पाइँदैन । आफ्नो खुसीको कुरा हो । किन भने, नेपालमा लोकतान्त्रिक गणतन्त्र आाएको छ, धर्म निरपेक्षता घोषणा भएको छ । धर्मनिरपेक्षता भनेको के ? संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र भनेको के ? त्यो बुझ्न परेन । राजनीति मात्रै बुझ्ने हैन । कुनै व्यक्ति वा समुदाय कसैको हप्की दप्की र खप्कीमा बस्न नपरोस् । जातीय दलन र सांस्कृतिक दबाबमा कोही बस्न नपरोस् । स्वतन्त्रपूर्वक आफ्नो धर्म, संस्कार, संस्कृति, भाषा अपनाउन पाउन् भनेर गरिएको व्यवस्था हो, अहिलेको व्यवस्था ।हाम्राकुराबाट |






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको अध्यक्षमा युनिका गुरुङ चयन

तेलअविव - अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको १०औं वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा सम्पन्न भएको छ ।संस्थाका... बाँकी यता

tamang online / June 20, 2022

चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै मुद्धा दर्ता

याम्बु - चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै सिन्धुपाल्चोक जिल्ला, लिसन्खुपाखर गाउँपालिका... बाँकी यता

tamang online / June 13, 2022

 Photo Gallery

 Music videos

बिज्ञापनका लागि:
 [email protected]
लेख, रचना र समाचारका लागि:
 [email protected]
सामाजिक संजाल तर्फ:
सर्वाधिकार © 2012 - 2023: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution