हेडलाईन

भोजपुर सेवा समाज इजरायलको छैठौ साधारणसभाबाट अध्यक्षमा सुमिन पाख्रिन तामाङ चयन         इजरायलमा २८ औ विश्व आदिवासी दिवस भव्यताको साथ मनाउने         इजरायलमा हरितालिका तिज मेघा महोत्सव २०७९ सांस्कृतिक कार्यक्रम हुदै         नेपाल मगर संघ शाखा इजरायलको अध्यक्षमा सुर्य बहादुर राना मगर चयन         प्रवासी नेपाली मंच इजरायलको अध्यक्षतामा ज्योती शर्मा चयन         इजरायलमा मङ्गोलियन हार्ट ब्याण्ड सहित लाइभ कन्सर्ट हुदै         ह्योल्मो समाज इजरायलको १६ औं बार्षिकोत्सव तथा नवौं साधारण सभा हुदै         इजरायलमा गठबन्धन सरकार ढल्यो, लापिड कामचलाउ प्रधानमन्त्री बन्ने         नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ इजरायलको अध्यक्षमा नानीमाया योन्जन तामाङ चयन         मातृभाषाको विकल्पमा ऐच्छिक विषय गणित, कम्प्युटर राखिएकोमा हटाउन माग         राष्ट्रिय नेवा: खल: इजरायलको अध्यक्षमा राजकुमारी श्रेष्ठ चयन         प्रवासी नेपाली मंच इजरायलको दोश्रो अधिबेशन हुदै         इजरायलमा सिसेक्पा तङनाम ५०८२ सांगीतिक धमका कार्यक्रम हुदै         किराँत राई यायोख्खा इजरायलको अध्यक्षमा दिप कुमार थुलुङ् राई चयन         नेपाली समाज इजरायलको ऐतिहासिक तेस्रो स्थापना दिवस मनाउदै        

दशैंमा नेपालीपन र मौलिकता हराउँदै,चार पुस्तापछि हराउने जोखिम – संस्कृतिविद्

एक समय थियो दशैं आउन लागेको संकेत प्रकृतिले नै दिन्थ्यो । बिहान हुस्सु या कुहिरो लाग्थ्यो । आकाशका बादल खेलिरहेजस्तो देखिन्थ्यो ।

गाउँ र शहर दुवैमा मेला लाग्थे । जताततै लिंगे र रोटे पिङको रौनक हुन्थ्यो । परिवारमाझ खुशीयाली साटासाटको माहोल नै बेग्लै ।

 

छत माथिबाट चंगा उडाएर रमाइलो गर्नेहरुको दृष्य कम्ता रमाइलो देखिँदैनथ्यो । लिपपोत गरेर चिटिक्क बनाइएका घर छाड्न मन कहाँ मान्थ्यो र !

यी सबै दृष्य विस्तारै कम देखिन थालेका छन् ।
नेवार समुदायको कुशुले जातिले मालश्रीको धुनमा भाका हाल्दा साँच्चै दशैंको आभास मिल्थ्यो । पेटीमा बसेर धुन बजाउनेहरुलाई घरधनीले दक्षिणा दिएपछि आशिकको वर्षा नै गर्थे, त्यस्ता टोलीले ।

घर आँगनमा मानिस होइन, दशैं नाचिरहेझैं लाग्थ्यो । वर्षमा एक पटक दशैंमै नयाँ लुगा फेर्ने चलन थियो ।

अहिलेका दशैं फरक हुन थालेका छन् । नयाँ लुगा होइन, नयाँ ब्रान्डका रक्सी, मासुका परिकार र जुवा खेलेर चाडबाड मनाउने चलन बढेको छ । नेपालीपन र मौलिकता हराउँदै गएको छ, चाडबाडमा । मालश्री धुन अब रेडियो, टेलिभिजन र युट्युबको मात्र पि्रय बन्न थालेको छ ।

घरनजिकका खेतमा फलेको धान, चामल २/४ पाथी संकलन गरेर राखिन्थ्यो, गाउँघरमा । अहिले त खेतबारी बाँझो छन्, धान, चामल विदेशबाट आयात गर्नुपर्छ ।

दशैं भनेकै मान्यजनको आशिर्वाद लिने अवसर हो । सद्भाव, स्नेह र श्रद्धा मौलाउने समय पनि हो । वर्षदिनभरि जति नै दुष्मन भए पनि दशैंमा एकै ठाउँ जम्मा भएर दाजुभाइले बा-आमाबाट टीका र जमरा ग्रहण गर्ने दिन पनि दशैंबाहेकमा जुर्न मुस्किल पथ्र्यो ।

अब त सोह्र श्राद्धमा पितृलाई सम्भिmन आवश्यक नठान्ने सन्तान देखिन थालेका छन् । नयाँ पुस्ताले अनुकरण नगर्दा मौलिकता हराउने जोखिम देखिन थालिसकेको छ । नयाँ पुस्ता पाश्चत्य संस्कृतिमा अभ्यस्थ हुन थालेको छ ।

‘अभिभावक नदेखिँदा संस्कृति विलुप्त बन्दै गएको छ,’ संस्कृतिविद् विजयसागर श्रेष्ठ भन्छन् । उनको बुझाइमा मौलिक संस्कृति गाउँघरमा केही प्रतिशत मात्र बाँकी छ । र, शहर बजारबाट हराउँदै गएको छ ।

मौलिक संस्कृतिको रक्षा गर्ने दायित्व राज्यको हो । तर, राज्य आफैं निरिह देखिन थालेको छ ।

संस्कतिविद् श्रेष्ठ भन्छन्, ‘नयाँ पुस्ताले संस्कृति अनुकरण नगर्दा र राज्यले पनि यसको रक्षा गर्न चासो नदेखाएमा बढीमा चार पुस्तापछि दशैंको रौनकता मात्र होइन, नेपाली संस्कृति नै विलय हुने जोखिम देखिन थालेको छ ।’

विगत फर्काउन नसकिए पनि दशैंमा सद्भाव, स्नेह र श्रद्धा मात्र मौलाउने वातावरण कायम रहे मौलिकता जोगाउन सकिने उनी बताउँछन् ।

 






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको अध्यक्षमा युनिका गुरुङ चयन

तेलअविव - अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको १०औं वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा सम्पन्न भएको छ ।संस्थाका... बाँकी यता

tamang online / June 20, 2022

चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै मुद्धा दर्ता

याम्बु - चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै सिन्धुपाल्चोक जिल्ला, लिसन्खुपाखर गाउँपालिका... बाँकी यता

tamang online / June 13, 2022

 Photo Gallery

 Music videos

बिज्ञापनका लागि:
 [email protected]
लेख, रचना र समाचारका लागि:
 [email protected]
सामाजिक संजाल तर्फ:
सर्वाधिकार © 2012 - 2022: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution