हेडलाईन

तामाङ समाज क्यानाडाको तेश्रो अधिवेशन सम्पन्न         तामाङ सोसाईटी अफ सिड्नीको अध्यक्षमा विशाल तामाङ चयन         नेफिन इजरायलको अध्यक्षमा कुमार आङ्देम्बे चयन         ग्याल्थुमकी मृगौला पिडितलाई वडाअध्यक्ष द्वारा सकलित रकम हस्तान्तरण         नेफिन इजरायलको ११ औ वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा हुदै         रोमानियामा पहिलो पटक बुद्ध जयन्तीको पावन अवसरमा शान्तिपुर्न -याली सुसम्पन्न ।         क्यानाडाको मिस्सीसागामा २५६७ औं बुद्ध जयन्ती समारोह सम्पन्न         नेवा: खल: इजरायलले साधारण सभा तथा फोटो प्रतियोगिताको आयोजन गर्दै         नेपाल तामाङ घेदुङ रोमानियाको पहिलो अधिवेशन भव्यताका साथ सम्पन्न         रोमानियामा निधन भएका तामाङको शब नेपाल पुग्यो         मृगौला पिडितलाई आर्थिक सहयोग         तामाङ सोसाइटी अफ अमेरिकाको अध्यक्षमा बुद्धिमान तामाङ निर्वाचित         प्रतिभाशाली तामाङ संचारकर्मी दीपेन्द्र दोङ तामाङको निधन         प्रदेश नम्बर १ को पुन:नामाकरण आन्दोलनका घाइते लिम्बुको मृत्यु ,शहिद घोषणा गर्न माग         क्यानाडामा छक्का पन्जा-४ पहिलो दिन हाउसफूलको साथ् प्रदर्शन        

तामाङ संस्कृति – छोङखोर अर्थात् चारदाम के हो ?

विवाहको समय छोरीचेली कुटुम्बलाई जिम्मा दिने बेलामा ४ वस्तु हरुलाई साक्षीको रुपमा राखेको हुन्छन् | जस्तै १) विवाह हुने स्थलको अलौकिक देवी देवताहरु, २) हिमालको डाँफे र तराइको मयुँरहरु को लागि जिउदो कुखुराको भाले, ३) जल जन्तु हरु गोही कछुवा आदिका लागि जिउउदो माछा र ४) विवाह हुने स्थलमा उपस्थित भएको सजन महानुभावहरु गरि जम्मा ४ वस्तु हरु लाइ साक्षी राखेर ति विबाह भइ रहेको छोरिचेलि कुटुम्बलाई जिम्मा दिइन्छ। यसलाई नै चारदाम भनिन्छ। उक्त समारोहमा सबै कुरा जिम्मा दिएत पनि छोरीचेली को रुइ अर्थात् थर चाही माइती संग नै रहने छ।

तामाङ जातिको सस्कृति पक्षका मौलिकता खोजेर हेर्ने हो भने रुइबा भनेको ‘हाड’ होइन, रुई अर्थात् ‘थर’ भनेको हो। गड्बडी यहि रुइबा र रुइबीच भएको छ। कारण ‘थर’ भन्नु पर्नेमा ‘हाड’ भनियो, यो सर्वसाधारण सबैले थाहा पाउनु पर्ने विषय हो। कि-कुनै योन्जन बंशकि छोरी घिसिंङ को छोरा संग विवाह हुन्छ भने उनि घिसिंग कहिलै हुन्नन्। उनको जवन भरि उनि योन्जन नै भइरहन्छ चारदाम मा भन्न खोजेको कुरा यहि हो। तर यस कुरालाई कति बेला कुन जिब्रो ले रुइबा ‘हाड’ भनिदिएकाले हामि तामाङ हरुमा यो सुधार्नु पर्ने बिषयका रुपमा देखा परेको छ।

तामाङ समुदायमा विवाहको बेला कुटुम्बलाई छोरीचेली दिदा चारदामको बेलामा चेलीको रगत, मासु, शरीर सबै कुटुम्बलाइ जिम्मा लगाईने तर थर चाही माइती संग नै राखी कुटुम्बलाइ नदिने भन्ने चलन छ, त्यसै गरि मृत्युपश्चात पनि ति चेलीको लाश माइतीको उपस्थिति मा मात्र दाहसंस्कार गर्ने चलन छ।

विवाह को बेला छोङखोर अर्थात् चारदाम दिदा प्रस्तुत गरिने शब्दहरु;

आज मिति २०७४ साल भदौ १ गते आइतबारको दिन सभापोखरी गा.बि.स. वाड नं.- ४ तमिंग निवासी श्री बीरबहादुर योन्जनको जेष्ठीसुपुत्री पञ्च इन्द्रिय स्कन्धद्वारा बनिएको काय अर्थात् शरीर सिता योन्जनको नामले परिचित साथै धरान म.न.पा.-१० पुतलीबजार निवासी श्री सरोज गोलेको ज्यष्ठ सुपुत्र श्री सुधिर गोलेको साथ जीवन साथीको रुपमा सुम्पिदै छौ।
यो संदेश यस गाउका अलौकिक देविदउता लगायत सजिब रुपमा यहाँ हिमालयको डाँफे र तराइको मयुर मुनाल ले सुनोस भनि जसको प्रतिनिधि हामीले परेवा या कुखुराको भाले राखेका छौ । जल जन्तुहरुमा-माछा, गोही, कछुवा, आदिले सुनोस भनि जसको प्रतिनिधि हामीले माछालाइ राखेको छौ भने यहाँ विराजमान सम्पूर्ण भद्रगन महानुभावहरुलाई साक्षी राखी आजको मिती र घडीपला देखि हाम्रा जेष्ठी सुपुत्री सिता योन्जन तपाई हरुको छोरा सुधिर गोलेको घर दलन मा जिम्मा लगाएका छौ। आज देखि उता गोले थरको जीवन साथी अर्थात् पत्नी को रुपमा रहेता पनि योन्जन थर नै जीवन पर्यन्त रहिरहने छ।

यसरी विधिवत रुपमा कार्यक्रम को अन्त्य भए पछि ति पन्छी गण डाँफे, मयुर र मुनालको प्रतिनिधि परेवा या कुखुराको भाले राखेको हुदा त्यसै गरि जल जन्तुको प्रतिनिधि माछा लाइ राखिएको हुन्छ। अनि ति कुखुराको भाले र माछालाई जीवन दान गर्नु र आ-आफ्नो स्थानमा जिउदै छोडिदिनु पर्दछ। अनि उनीहरुको दाम्पत्यजीवन पनि त्यसै गरि सुख शान्तिमय बित्नेछ।

यस प्रक्रियाअनुसार परम्परा देखि विश्वास के छ भने जीवन दान अर्थात् ‘छे थार’ गरिएको पन्छी गणको प्रतिनिधि परेवा या कुखुरा को भालेले समस्त पन्छी गण लाइ सिता योन्जन र सिधिर गोले बिचको वैवाहिक सम्बन्ध गासिएको सन्देस सुनाउछ भने जल जन्तुको प्रतिनिधि माछाले समस्त जलजन्तुहरुलाई यहि संदेश सिता योन्जन र सुधिर गोलेको वैवाहिक सम्बन्ध भएको समाचार सुनाउँछ। अनि जति संदेश व्याप्त भएर जान्छ त्यति नै उनीहरुको दाम्पत्यजीवन पनि शान्त र गरिमामय भइ बिताउने छ भन्ने हाम्रो मौलिक विश्वास छ। यो परम्परा बौद्ध धर्मको सस्कृति संग पनि मिल्दछ।

अर्को तिर दुखको कुरा के छ भने कतिपय तामाङ समाजमा पन्छिगण को प्रतिनिधि कुखुराको भाले चारदाम गरेको हुन्छ। अनि त्यो सुकर्म सके पछि भालेलाई च्वाट्ट काटेर खाने गर्दछन। जसलाई साक्षीको रुपमा राखिएको हुन्छ, भाले नै काटेर खाएपछि साक्षी कसले बसिदिन ? साथै जलजन्तु को प्रतिनिधि जिउदो माछा साक्षीको रुपमा राखी जिउदै छाडिदिनु पर्ने मा कतिपय ठाउहरुमा चारदामको बेलामा मरेको माछा ल्याएर राखे पछी साक्षी कसले बसी दिने ? त्यसो हुनाले जिउदै कुखराको भाले र जिउदै माछा ल्याई चारदामको बेलामा राख्नु पर्दछ। अनि चारदाम दीइसकेपछी आ-आफ्नो सथानमा जीवनदान र सन्देस हरु आ-आफ्नो स्थल मा पुर्याओस भनि उनि हरुलाई जिवितै छाडिदिनु पर्दछ।

सिङ मान तामाङ द्वारा लिखित , तामाङ जाति, इतिहास देखि वर्तमान सम्म
भन्ने किताब बाट साभार | फेसबुक @ मनराज लामा योन्जन






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

रोमानियामा सोनाम ल्होछार तथा बृहत् साँस्कृतिक कार्यक्रम सभ्य र भब्य रुपले सम्पन्न

"प्रावास मा आफनो भाषा , धर्म कला र संस्कृति को जगेर्न गर्नै " भन्ने मुल नारालाई आत्मसात गर्दै सन् ०१।०१।२०२३ का... बाँकी यता

Phursang Lama / February 18, 2024

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

५५ वर्षपछि दुई देशबीच श्रम समझदारी कायम

  रोमानिया । नेपालीहरुको आकर्षक गन्तव्य बन्दै गएको युरोपेली मुलुक रोमनियासँग नेपालले द्विपक्षीय श्रम... बाँकी यता

Phursang Lama / October 7, 2023

 Photo Gallery

  • अमेरिकास्थित दुई तामाङ संस्थाबिच एकता हुने

  • नेपाल तामाङ घेदुङको कोन्ज्योसोम घोषणा पत्र २०७४ सार्वजनिक

  • फोनिजको अध्यक्षमा डण्ड गुरुङ निर्विरोध निर्वाचित

  • अभिनेत्री पूर्णिमा लामा तामाड – म रुन्चे कहाँ हो र ?’

  • चर्चित मोडल स्मिताका सात कामुक फोटो सार्वजनिक(फोटोफिचर)

  • लुम्बिनीमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन गर्ने तयारी

  • नेपाल तामाङ घेदुङको राष्ट्रिय बिधान-सभा चैत २३ र २४ गते

  • पहिचानको मुद्दा कहाँ पुगेर अत्कियो ?

  • यस्तो छ – नमस्कार गर्नुको कारण र महत्व

  • स्वयम्भुमा १३ पटक परिक्रमा र सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न (फोटो सहित)

  • महिलाले ध्यान दिने पुरुषका ७ चिज

  • प्रधानमन्त्री प्रचण्डले तामाङ संस्कृति भवन बनाउन सहयोग गर्ने घोषण,कुलमान घिसिङको प्रशंसा

  • राष्ट्रिय सोनाम ल्होछारको अवसरमा तामाङ ह्वाइखा (कविता ) प्रतियोगिता हुने

  • तमु ल्होसार के हो र कसरी मनाईन्छ ?

  •  Music videos

  • नेपालले गर्यो नयाँ नक्सा सार्वजनिक

  • भारतले जबरजस्ती हटाउन लगायो नेपाल भारत सम्बन्धि बीबीसीको डकुमेण्टी

  • तामयिक लिपी र सम्भोटा लिपीमा फरक के छ ? लेख्ने तरिका सहित

  • ‘तिम्रो घरको वरिपरि’ युट्युब ट्रेन्डिङ नम्बर १ मा (भिडियो)

  • मिस तामाङ २०१८ का सहभागीहरु तामाङ भुषभुषा र डम्फुको साथमा तामाङ भाषाको गीत गाउदै

  • तीनकुनेमा आयोजित सोनाम ल्होछार कार्यक्रममा सुरक्षाकर्मीले हस्तक्षेप किन गर्यो ? भिडियो हेर्नुहोस् …

  • मिस तामाङ प्रतियोगिता २०१८ को भाग -१ , मन पर्नेलाई भोट हाली जिताऊ (भिडियो)

  • तामाङ सेलो ‘ल्होछार पर्वमा …. सुनिता पाख्रिन तामाङ

  • बालवालिका केन्द्र खोलेर बाल ब्यापार गर्ने प्रशासनको नियन्त्रणमा (जनतासंग सिधा कुरा)

  • बिज्ञापनका लागि:
     [email protected]
    लेख, रचना र समाचारका लागि:
     [email protected]
    सामाजिक संजाल तर्फ:
    सर्वाधिकार © 2012 - 2024: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution