हेडलाईन

इजरायलमा मणिपूजा प्रवचन कार्यक्रम हुदै         इजरायलमा मंगोलियन हार्ट लाईभ कन्सर्ट सम्पन्न,राजु लामालाई दोसाल्ला ओढाएर सम्मान         लोकप्रिय गायक राजु लामा सहित मंगोलियनहार्टका कलाकारहरु इजरायल आईपुगे         इजरायलमा महाकबि सिद्धीदास महाजूको १५५ औ जन्म जयन्तीको अबसरमा साहित्यिक कार्यक्रम हुदै         नेपाल तामाङ घेदुङ बहराईनको ५ औं अधिवेशनबाट अध्यक्षमा श्रवण बम्जन तामाङ चयन         भोजपुर सेवा समाज इजरायलको छैठौ साधारणसभाबाट अध्यक्षमा सुमिन पाख्रिन तामाङ चयन         इजरायलमा २८ औ विश्व आदिवासी दिवस भव्यताको साथ मनाउने         इजरायलमा हरितालिका तिज मेघा महोत्सव २०७९ सांस्कृतिक कार्यक्रम हुदै         नेपाल मगर संघ शाखा इजरायलको अध्यक्षमा सुर्य बहादुर राना मगर चयन         प्रवासी नेपाली मंच इजरायलको अध्यक्षतामा ज्योती शर्मा चयन         इजरायलमा मङ्गोलियन हार्ट ब्याण्ड सहित लाइभ कन्सर्ट हुदै         ह्योल्मो समाज इजरायलको १६ औं बार्षिकोत्सव तथा नवौं साधारण सभा हुदै         इजरायलमा गठबन्धन सरकार ढल्यो, लापिड कामचलाउ प्रधानमन्त्री बन्ने         नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ इजरायलको अध्यक्षमा नानीमाया योन्जन तामाङ चयन         मातृभाषाको विकल्पमा ऐच्छिक विषय गणित, कम्प्युटर राखिएकोमा हटाउन माग        

हनुमान उत्पादक राजनीति र नेतृत्वविहीन युवा आन्दोलन

 

केही अघि काठमाडौँ महनगरका मेयर विद्यासुन्दर शाक्यले जनप्रतिनिधिलाई मोबाईल खरिद गर्ने निर्णय गरे र लगत्तै २४ घण्टा भित्र उक्त निर्णय फिर्ता भएको घोषणा भयो । स्थानीय सरकारको बहुमतको निर्णय बिना कुनै सडक आन्दोलन वा प्रतिपक्षको दबावले फिर्ता भएको थियो । काठमाडौँ मूलधारको प्रिय सडक आन्दोलन, बन्द, हड्ताल प्रथालाई मात दिने नयाँ आन्दोलन थियो नेपाली सामाजिक सञ्जाल । हो सामाजिक सञ्जालमा देखिएको व्यापक जनदबावले नै विद्यासुन्दरलाई ‘व्याकफुट’मा जान बाध्य बनायो ।


विगत केही वर्षदेखि नेपाली सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्ने भाईब्रेन्ट बनेको छ । यसको मूल कारण, सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्ने नेपाली युवा जमात जो निकै भाईब्रेन्ट छ । आज नेपाली युवा जमातले जनचासोका विषय बुझ्न थालेको छ । धारणा बनाउन थालेको छ । विरोध गर्न जानेको छ र पोखिने माध्यम भएको छ सामाजिक सञ्जाल । सामाजिक सञ्जालबाट नै सामाजिक आन्दोलन सञ्चालन गर्ने नयाँ ट्रेन्डको सुरुवात नेपालमा पनि देखिएको छ । यसले नेपाललाई कहाँ पुर्‍याउला र नेपाली युवा आन्दोलनलाई कहाँ पुर्‍याउला त्यो भने हेर्न बाँकी छ । को हुन् त नेपाली युवा ? नेपाली युवा–विद्यार्थी भन्दा झट्ट स्मृतिमा कांग्रेस, एमाले, माओवादी केन्द्र वा अन्य राजनीतिक दलका झण्डा बोक्ने युवा जमातको सम्झना आउला । आउनु पनि स्वभाविक हो । तर राजनीतिक दलका सीमित युवाहरुले मात्रै एक करोड नेपाली युवाको प्रतिनिधित्व गर्न सक्दैनन् र गर्दैनन् ।

नेपाली युवा आन्दोलन काठमाडौँका बागबजार र टियुमा हुने नाराबाजी अनि हड्तालमा मात्रै रहन सक्दैन । हालको नेपाली युवा आन्दोलन विविधताले भरिएको छ । मेची महाकालीका ऊर्जाशील युवाहरु, मधेसका युवाहरु जो तिलाठीमा चट्टान बनी उभिन्छन् वा सम्पूर्ण ती युवाहरु जो विदेशमा छन्, जो आफूलाई नेपाली हुनुमा गर्व गर्छन्, ती हुन् नेपाली युवा । आज देशको अर्थतन्त्र रेमिट्यान्सका भरमा धानिएको छ । निरन्तरको संक्रमणकाल, राजनीतिक अस्थिरता, विदेशी हस्तक्षेप, नाकाबन्दी, भूकम्प र चरम भ्रष्टाचारका बाबजुद पनि नेपालले आर्थिक वृद्धिदर कायम राख्नुको एकमात्र कारण नेपाली युवा हो । सधैँ सीमामा लड्ने वा देशको सीमारक्षा गर्ने मात्रै देशको सेना हुँदैन र ती तमाम ४० लाख नेपाली युवाहरु जो खाडीमा छन्, बेलायत युरोप, अमेरिकामा देशलाई बाचाईराख्न जुधिरहेका छन्, ती पनि हुन् नेपाली सेना । तर बिडम्वना आफैँ जली नेपाल उज्यालो बनाउने ती विदेशिएका युवाहरु मताअधिकार प्रयोग गर्न पाउँदैनन् । सलाम छ ती युवाहरुलाई र सलाम छ यो नयाँ युवा आन्दोलनलाई । अनुहार बिनाको असंगठित आन्दोलन ।

विद्यासुन्दरको मोबाईल काण्ड, विदेशिएका युवा वर्ग र त्यो वरिपरी घुमिरहेको युवा आन्दोलनको चर्चा त भयो तर यो नयाँ आन्दोलनको नेपालमा भविष्यमा औचित्य कस्तो रहला ? अहिलेको यो नेपाली युवा आन्दोलन हिट एण्ड रन जस्तो देखिन्छ । सीमा सुवेदीको विरोध गर्दा होस् वा शेरबहादुर देउवाको दादागिरीको विरोध गर्दा हिट भयो तर यसले कतिपय अहम् मुद्दाहरुको उठानमा चुकेको छ । उदाहरणका लागि चुडामणि शर्माको २२ अर्बको भ्रष्टाचारको मुद्दाले नेपाली सामाजिक सञ्जालमा त्यति स्पेस पाएन जति पाउनु पर्ने थियो थियो । किन यस्ता अहम् विषयमा नेपाली सामाजिक सञ्जाल र त्यसको इन्जिन नेपाली युवा चुक्दछ । यसको मूल कारण यो नयाँ युवा आन्दोलनको नेतृत्व वा नेता नै नहुनु हो । कुनैपनि हालतमा देश बन्नुपर्छ भन्ने यो जमात नेतृत्वविहीन देखिन्छ जसका कारणले यसले लिनुपर्ने उचाई लिन सकिरहेको छैन । हुन त केहीले ट्विटरमा लेनिन बन्जाडेको रुपमा, कहिले गोविन्द केसीको समर्थनमा देखिने भीडका रुपमा वा कहिले काहीँ लियो–रोट्रयाक्टले गर्ने सामाजिक सुधारका प्रयासका रुपमा यो देखापर्दछ । तर यत्रो विशाल आन्दोलनको एकमुष्ट नेतृत्व देखिँदैन फेस देखिँदैन ।

नेता वा नेतृत्वविना यो आन्दोलन संगठित हुन पनि सकिरहेको छैन र कतिपय जनचासोका विषयमा यो विभाजित पनि देखिन्छ । त्यसैले यो नयाँ नेपाली युवा आन्दोलन अनुहारविहिन र असंगठित देखिन्छ । तर यसको सार्थकता र औचित्यका निम्ति यसले नेतृत्व पाउनु जरुरी देखिन्छ । प्रश्नसँग डराउने मूलधार आज ग्लोबलाईजेशनको जमानाको नेपाली युवा शिक्षित छ, जागरुक छ तर असंगठित छ । यो राजनीतिक मूलधार भन्दा निकै टाढा बस्न रुचाउँछ तर सँगसँगै टाढैबाट भएपनि मूलधारको समानन्तर हिँड्ने प्रयास गर्दछ । तर आजको आवश्यकता मूलधार र युवाबीचको परस्पर समानान्तर हिँडाई होइन समन्वयकारी हिँडाई हो । नेतृत्वविहीन नयाँ नेपाली युवा आन्दोलनको मूल चरित्र के हो भने यो कुनै राजनीतिक दलको झण्डा बोक्न अस्वीकार गर्दछ र मूलधार राजनीतिप्रति आगो ओकल्दछ । राजनीतिक नेताको कुकर्मको विरोध जायज हो तर मूलधार प्रतिको एकमुष्ट आक्रोश गलत हो । राजनीतिक मूलधार पनि सधैँ सचेत युवालाई आफू भन्दा टाढा राख्ने प्रयास गर्दछ । नेपाली राजनीतिक मूलधार प्रश्नदेखि निकै डराउँदछ । साझा सवालको विद्या चापागाइका शब्दभेदी प्रश्न बाँणहरुले प्रधानमन्त्री देउवाको सानो छाती छिया–छिया भए । प्रश्न सोध्न मनपराउने नेपाली युवालाई टाढा राखी मूलधार आफ्नो दलभित्र मस्त हनुमानहरुको फौज तयार गर्दछ । यो हनुमन्ते फौज केवल चाकडी गर्न जानेको छ, प्रश्न सोध्न जानेको छैन । यदि नेताहरूलाई प्रश्न सोध्न हिम्मत गरेको भए सायद परिस्थिति यो हुँदैन थियो होला । समय यो हुँदैन थियो होला । विचार बोक्ने तर झण्डा नबोक्ने ।

आज नेपाली युवा मूलधार भन्दा परका संस्थाहरुबाट नेतृत्वदायी भूमिकाहरु तिखार्दैछ । लियो, जेसिस र रोट्रायाक्टहरु जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरु युवाको आकर्षण बन्नुको कारण के हो ? यसको कारण हो ती संस्थाहरु झन्डाका आधारमा होइन विचारका आधारमा चल्दछन् । नेता होइन नीति प्रधान रहन्छन् । निश्चित विधि–विधानमा चल्ने ती संस्थाहरुमा युवाहरु नियमप्रति प्रतिबद्ध र अनुशासित देखिन्छ । सायदै यिनै कारण र सामाजिक सुधारको अंग बन्न पाउने अवसर नै हुनुपर्छ नेपाली युवाको यी संस्थाहरु प्रतिको युवा मोह । तर यी संस्थाहरुका पनि केही गलत पक्षहरु छन् यो सामाजिक सुधार र नेतृत्व विकास भन्दा पनि फेशन र ट्रेन्डका रुपमा खर्चिला माध्यमका रुपमा देखा परिरहेका छन् । तर यी सानो–सानो तहबाट हुने प्रयासहरु सकारात्मक रहेपनि यसले मूल धक्का दिन सक्दैन, परिवर्तन ल्याउन सक्दैन । अन्तत सबै समस्याको जड र निकास राजनीतिक मूलधार नै हो तर बहस भविष्यको राजनीतिक मूलधार कस्तो बनाउने भन्ने हो, सचेत बनाउने कि हनुमान बनाउने भन्ने हो । अब नेपाली युवाले पनि राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको आफ्नो वितृष्णालाई थाती राखी मूल धारमा नै समावेश हुनु जरुरी छ । नेता भनेका पनि हाम्रै समाजका प्रतिबिम्ब हुन् र विगतमा हाम्रो समाजमा रहेका समस्याहरुले नै हाम्रा नेता यस्ता भए भन्ने स्वीकार्नु पर्दछ ।

 

धेरैै गल्तीहरुका बाबजुद पनि नेपालका राजनीतिक दलहरुले केही राम्रा काम गरेका छन् । समाज सुधारिएको छ, युवा प्रश्न साँध्न सक्ने भएका छन् । त्यसैले अब यो सुध्रिँदै गरेको नेपाली समाजको प्रतिबिम्ब बनी युवा अगाडि आउनु जरुरी छ । राजनीतिक मूलधारले पनि अब यो शिक्षित युवा तप्कालाई स्पेस दिई, आफ्नो हनुमान उत्पादन कम्पनीलाई बन्द गरी विचार बोक्नेलाई नेता बनाउनु पछ । अब विचार बोक्नेले राजनीतिक बागडोर सम्हाल्नु पर्छ, राजनीतिक झण्डा डोर्‍याउनु पर्छ ।

लेखक:साकार लामा






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको अध्यक्षमा युनिका गुरुङ चयन

तेलअविव - अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मंच इजरायल शाखाको १०औं वार्षिकोत्सव तथा साधारण सभा सम्पन्न भएको छ ।संस्थाका... बाँकी यता

tamang online / June 20, 2022

चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै मुद्धा दर्ता

याम्बु - चलचित्र कबड्डि ४ यथाशिघ्र प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै सिन्धुपाल्चोक जिल्ला, लिसन्खुपाखर गाउँपालिका... बाँकी यता

tamang online / June 13, 2022

 Photo Gallery

 Music videos

बिज्ञापनका लागि:
 [email protected]
लेख, रचना र समाचारका लागि:
 [email protected]
सामाजिक संजाल तर्फ:
सर्वाधिकार © 2012 - 2022: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution