हेडलाईन

अमेरिकामा बुद्ध पुर्णिमालाई अन्तराष्टिय ध्यान दिवसको रुपमा मनाउने घोषणा         शिवम् सिमेन्टको आईपीओ विक्री खुल्यो, कति कित्तासम्म भर्न पाइन्छ ?         टोकियोमा सोनाम ल्होछार २८५५ भव्य रुपमा सम्पन्न         बद्री पङ्गेनी अध्यक्ष रहेको संस्थाद्वारा पशुपति शर्माको गीत पुनःयूट्युबमा राख्न आग्रह         इजरायलमा प्रथम शहिद लखन थापा मगरको १४२ औं स्मृति दिवस सम्पन्न         इजरायलमा प्रथम शहिद लखन थापा मगरको १४२ औं स्मृति दिवस सम्पन         युट्युवबाट आफैंले हटाएको पशुपति शर्माको गीतमा के छ त्यस्तो ? (पूर्णपाठसहित)         जीवन शर्मा भन्छन्– शब्द चयनमा पशुपति शर्माजीको ध्यान पुगेन कि ?         सत्तापक्षीय आक्रोशपछि पशुपति शर्माले युट्युबबाट हटाए ‘लुट्न सके लुट’         मेरो पतिलाई पूर्वमन्त्री गुप्ताले फसाए’ – सर्मिला तामाङ         यी ५ प्रकारका व्यक्तिसँग कहिल्यै साथी नबन्नुस्, नत्र दु:ख पाउनुहोला!         इजरायलसँग सातै प्रदेशमा प्रविधि तालिम केन्द्र खोल्न प्रस्ताव         रुस्लानसालिङ (ताम्सालिङ)जिन्दावाद !         जैस ए मोहम्मद : जसले मोदीलाई हत्याको धम्की दियो,कश्मीरमा घातक हमला गर्नेको कथा         काश्मिरमा भारतीय ४२ सुरक्षाकर्मी मारिए,जवाफी कारवाही गर्ने तयारीमा भारत,जम्मुमा कर्फ्यू        

तामाङ बोन्पो विद्या लोप हुँदै

फुर्पा तामाङ

परम्परागत विश्वास अनुसार दुष्टात्मा भगाउन झारफुक गर्ने बोन्पोहरू जडीबुटीबाट रोगी–बिरामीको उपचार पनि गर्छन्।

वोन धर्म मान्ने बोन्पो (झाँक्री) हरू झारफुक गर्ने विद्यामा पोख्त हुन्छन् । पछिल्लो समय भने बोन्पो विद्या लोप हुँदै गएको छ । रसुवाको गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–५, ठूलोभार्खु र सानोभार्खुमा केही वर्ष अघिसम्म ३०–४० जना बोन्पोहरू थिए । गाउँको सिमेभूमे पूजा गर्दा बोन्पोहरू बाजेदेखि नातिसम्म लहरै झाँक्री पोशाकमा ढ्याङ्ग्रो ठटाएर नाच्थे । अहिले बोन्पोहरू उल्लेख्य संख्यामा छैनन् ।

गोसाइँकुण्डका मुख्य पुजारी बोन्पो दावा तामाङका अनुसार, पुरानो पुस्ता बितेर जाने र नयाँ पुस्ताले सिक्न चासो नदिंदा बोन्पो विद्या हराउँदै गएको छ । गुरुसँग लामो संगतमा बसेर अभ्यास र साधना गर्नुपर्ने भएकाले नयाँ पुस्ताले वास्ता नगरेको उनी बताउँछन् ।

आफूलाई प्रकृतिपूजक मान्ने बोन्पोहरू आकाश, धर्ती, ग्रह, तारा, सूर्य, चन्द्रमा, हिमाल, वन, खोला र अदृश्य शक्तिहरूमा विश्वास गर्छन् । पूजाको समयमा भगवान र मानव समुदायबीच एक–अर्काको कुरा बोन्पोले पुर्‍याउन सक्ने विश्वास गरिन्छ ।

रुढिवादी लागे पनि यो विषय प्राचीनकालदेखिकै अभ्यास र जनजातिहरूको संस्कृतिसँग जोडिएको छ । बोन्पो विद्या जैविक विविधता संरक्षण, अनुशासित र तृप्त जीवन पद्धति, मानव सेवामा समर्पित तथा सामाजिक द्वन्द्व व्यवस्थापनको दृष्टिकोणले पनि महत्वपूर्ण छ ।

गुरुलाई निकै आदर गर्ने बोन्पोहरू अनुशासन कडाइका साथ पालना गर्छन् । उनीहरू परम्परागत मान्यता अनुसार दुष्टात्माहरूलाई भगाउने मात्र होइन, वनबाट जडीबुटी ल्याएर रोगी–बिरामीको उपचार पनि गर्छन् ।

यसो गरेबापत भार्खु गाउँका बोन्पोहरूले दक्षिणा लिंदैनन् । उनीहरूको भनाइमा सेवा र धर्मकर्ममा पैसाको लेनदेन गर्नुहुँदैन । गुरुको आदेश पनि यही हो । आवश्यक परे उनीहरू रातभर जाग्राम बसेर बिरामीलाई निको पार्न कोशिश गर्छन् । बोन्पोहरू धार्मिक रीतिरिवाज त मान्छन् नै, आध्यात्मिक र कोमल हृदयका हुन्छन् । सकेसम्म मच्र्ये (बलि) होइन, कच्र्ये (बलि विना) पूजा गर्छन् ।

रसुवामा श्यार, बर्देन, न्हुप र च्योबा सम्प्रदायका बोन्पोहरू बस्छन् । यिनलाई झाँक्री पोशाक (नम्जा) र पूजा गर्ने विधि (केलु) बाट चिन्न सकिन्छ । गएको हप्ता ठूलोभार्खु गाउँका बोन्पो तेम्बा नामग्याल तामाङ (५७) को मृत्यु भयो ।

एक महीनाअघि ब्राबल गाउँका यही सम्प्रदायका झाँक्री फुर्पा ग्याल्बो तामाङ (६१) बितेका थिए । यी दुईको निधनपछि ज्याङ न्हारो इङ्टुङ् बेन् सम्प्रदाय अन्तर्गतको श्यार बोन्पो लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । तेम्बा नामग्यालका तीन जना शिष्य झाँक्रीहरू छन् ।

बोन्पोले जन्मदेखि मृत्युसम्मका सम्पूर्ण संस्कार गराउँछन् । सातौं शताब्दीमा बौद्ध गुरु पद्मसम्भव (गुरु रिम्पोछे) देखा परेपछि बोन्पो र बौद्ध लामाबीच ‘मृत्युअघिका सबै काम बोन्पोले गर्ने, मृत्युपछिको लामाले गर्ने’ सम्झाैता भएको मानिन्छ । तर, बोन्पोको मृत्यु भएमा बोन्पोले नै मृत्यु सम्बन्धी संस्कार गर्ने र त्यसपछि मात्र लामाले शव जिम्मा लिएर घेवासम्मको काम गर्ने सम्झाैता गरियो ।

सोही अनुसार बोन्पोको मृत्यु भएपछि बोन्पोले शवको ठिसोल पूजा (शुद्ध पानी छर्कने) गर्नुपर्छ । शव जलाउन लैजाँदा पनि स्वर्गको बाटो देखाउने सेतो वस्त्र (लम्देन) बोन्पोले नै समाउनुपर्छ ।

चिता तयार पार्नेसम्मको काम सकेपछि मात्र शव लामालाई जिम्मा लगाइन्छ । बोन्पोले बेन्डोल (बोन्पो घेवा) गरेपछि लामाले आफ्नो विधिबाट घेवा गर्नुपर्छ । साउने पूर्णिमामा गोसाइँकुण्ड (छोकर) मा बोन्पोको बेन्शे (आत्मा) पुर्‍याएपछि मात्र मृतक बोन्पोको संस्कारको काम सकिन्छ ।

बोन्पोहरू स्वर्गलाई ल्हायी रिक्चेनकी डल् अर्थात् भगवानको संसार भन्छन् । बोन्पो घेवा गरेपछि बोन्पोहरू भगवानको संसार (स्वर्ग) मा पुग्ने विश्वास गरिन्छ । बोन्पो मरेपछि लामाले घेवा नगरे पनि हुने तर बोन्पो घेवा गर्न अनिवार्य मानिन्छ ।

बोन्पोहरू जाने मृत्यु मार्गलाई सोसोगङ् (सोसो डाँडा) भन्छन् । बौद्ध लामाका अनुसार मृत्युपछि स्वर्ग (थोरी), स्वर्ग र नर्क बीचको ठाउँ (बर्दो) र नर्क (ङ्याल्वा) मा पुगिन्छ । लामाले मन्त्रको माध्यमबाट मृतकको आत्मालाई सम्झाइबुझाइ गरेर स्वर्गमा पुर्‍याउने विश्वास गरिन्छ ।






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

विदेशबाट फर्कनेलाई विमानस्थलमा कडाइ गर्न लागेपछि रेखा थापा आक्रोसित

काठमाडौं । सरकार पछिल्लो समय विदेशबाट हवाइ यात्रुले ल्याउने सामानमा कडाइ गर्न एक्सनमा उत्रेको छ । धेरै समय... बाँकी यता

tamang online / February 7, 2019

सरकारले म्यानमार र ओमनका राजदुतलाई फिर्ता बोलाउँदै

काठमाडौं, १२ पुस । सरकारले म्यानमार र ओमनका लागि नेपाली राजदुतहरुलाई फिर्ता बोलाउने प्रक्रिया सुरु गरेको छ ।... बाँकी यता

tamang online / December 27, 2018

 Photo Gallery

 Music videos

बिज्ञापनका लागि:
 info@tamangonline.com
लेख, रचना र समाचारका लागि:
 info@tamangonline.com
सामाजिक संजाल तर्फ:
सर्वाधिकार © 2012 - 2019: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution