हेडलाईन

इजरायलमा नेपाली दुतावासले २५६३ औं बुद्ध जयन्ती मनाउने,नेपाली समुदायको संघसंस्थालाई सहभागी हुन आव्हान         प्रधानमन्त्री ओली र इजरायली प्रधानमन्त्री नेतान्याहु बीच टेलिफोन वार्ता         श्रीलंका बम विस्फोटमा परी ५० को मृत्यु ,दुई सयभन्दा बढी मानिसहरु घाइते         भारतीय दूतावासद्वारा तामाङ वस्तिमा रहेको छ्योइफेल गुम्बाको पुनर्निर्माण         ह्योल्मो समाज इजरायलले बार्षिक उत्सव तथा साधारण सभाको साथमा २५६३ औं बुद्ध जयन्ति मनाउने तयारी         कुलमान घिसिङको निर्देशन ‘ट्रेड युनियनको चुनावमा गाडी नदिनु’         स्वयम्भू र हनुमानढोका जोड्ने गुरुयोजना सार्वजनिक         महिलालाई चरित्रहीन भनेपछि बुद्धले मुखियाको एक हात समातेर बजाउन लगाए ताली         विप्लव समूहलाई नेपाल बन्द फिर्ता गर्न तामाङ घेदुङको माग         दोलखाको शैलुङमा हजारौं पर्यटक         इजरायलको टिकट काटेकी सुनिताको घरमा ‘अवैध प्रेमी’को लास         नेपाली युवतीलाई केन्याको डान्स बार पुर्याउने मानव तस्करी पक्राउ         अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार मञ्च इजरायलले नयाँ बर्ष २०७६ भव्यताको साथ मनायो         नेपाल, भारत र चीनकी चेलीले एकसाथ सगरमाथा चढ्ने         थाङ्का पेन्टिङबाट गाउँमैं रोजगारी        

तामाङ बोन्पो विद्या लोप हुँदै

फुर्पा तामाङ

परम्परागत विश्वास अनुसार दुष्टात्मा भगाउन झारफुक गर्ने बोन्पोहरू जडीबुटीबाट रोगी–बिरामीको उपचार पनि गर्छन्।

वोन धर्म मान्ने बोन्पो (झाँक्री) हरू झारफुक गर्ने विद्यामा पोख्त हुन्छन् । पछिल्लो समय भने बोन्पो विद्या लोप हुँदै गएको छ । रसुवाको गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–५, ठूलोभार्खु र सानोभार्खुमा केही वर्ष अघिसम्म ३०–४० जना बोन्पोहरू थिए । गाउँको सिमेभूमे पूजा गर्दा बोन्पोहरू बाजेदेखि नातिसम्म लहरै झाँक्री पोशाकमा ढ्याङ्ग्रो ठटाएर नाच्थे । अहिले बोन्पोहरू उल्लेख्य संख्यामा छैनन् ।

गोसाइँकुण्डका मुख्य पुजारी बोन्पो दावा तामाङका अनुसार, पुरानो पुस्ता बितेर जाने र नयाँ पुस्ताले सिक्न चासो नदिंदा बोन्पो विद्या हराउँदै गएको छ । गुरुसँग लामो संगतमा बसेर अभ्यास र साधना गर्नुपर्ने भएकाले नयाँ पुस्ताले वास्ता नगरेको उनी बताउँछन् ।

आफूलाई प्रकृतिपूजक मान्ने बोन्पोहरू आकाश, धर्ती, ग्रह, तारा, सूर्य, चन्द्रमा, हिमाल, वन, खोला र अदृश्य शक्तिहरूमा विश्वास गर्छन् । पूजाको समयमा भगवान र मानव समुदायबीच एक–अर्काको कुरा बोन्पोले पुर्‍याउन सक्ने विश्वास गरिन्छ ।

रुढिवादी लागे पनि यो विषय प्राचीनकालदेखिकै अभ्यास र जनजातिहरूको संस्कृतिसँग जोडिएको छ । बोन्पो विद्या जैविक विविधता संरक्षण, अनुशासित र तृप्त जीवन पद्धति, मानव सेवामा समर्पित तथा सामाजिक द्वन्द्व व्यवस्थापनको दृष्टिकोणले पनि महत्वपूर्ण छ ।

गुरुलाई निकै आदर गर्ने बोन्पोहरू अनुशासन कडाइका साथ पालना गर्छन् । उनीहरू परम्परागत मान्यता अनुसार दुष्टात्माहरूलाई भगाउने मात्र होइन, वनबाट जडीबुटी ल्याएर रोगी–बिरामीको उपचार पनि गर्छन् ।

यसो गरेबापत भार्खु गाउँका बोन्पोहरूले दक्षिणा लिंदैनन् । उनीहरूको भनाइमा सेवा र धर्मकर्ममा पैसाको लेनदेन गर्नुहुँदैन । गुरुको आदेश पनि यही हो । आवश्यक परे उनीहरू रातभर जाग्राम बसेर बिरामीलाई निको पार्न कोशिश गर्छन् । बोन्पोहरू धार्मिक रीतिरिवाज त मान्छन् नै, आध्यात्मिक र कोमल हृदयका हुन्छन् । सकेसम्म मच्र्ये (बलि) होइन, कच्र्ये (बलि विना) पूजा गर्छन् ।

रसुवामा श्यार, बर्देन, न्हुप र च्योबा सम्प्रदायका बोन्पोहरू बस्छन् । यिनलाई झाँक्री पोशाक (नम्जा) र पूजा गर्ने विधि (केलु) बाट चिन्न सकिन्छ । गएको हप्ता ठूलोभार्खु गाउँका बोन्पो तेम्बा नामग्याल तामाङ (५७) को मृत्यु भयो ।

एक महीनाअघि ब्राबल गाउँका यही सम्प्रदायका झाँक्री फुर्पा ग्याल्बो तामाङ (६१) बितेका थिए । यी दुईको निधनपछि ज्याङ न्हारो इङ्टुङ् बेन् सम्प्रदाय अन्तर्गतको श्यार बोन्पो लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । तेम्बा नामग्यालका तीन जना शिष्य झाँक्रीहरू छन् ।

बोन्पोले जन्मदेखि मृत्युसम्मका सम्पूर्ण संस्कार गराउँछन् । सातौं शताब्दीमा बौद्ध गुरु पद्मसम्भव (गुरु रिम्पोछे) देखा परेपछि बोन्पो र बौद्ध लामाबीच ‘मृत्युअघिका सबै काम बोन्पोले गर्ने, मृत्युपछिको लामाले गर्ने’ सम्झाैता भएको मानिन्छ । तर, बोन्पोको मृत्यु भएमा बोन्पोले नै मृत्यु सम्बन्धी संस्कार गर्ने र त्यसपछि मात्र लामाले शव जिम्मा लिएर घेवासम्मको काम गर्ने सम्झाैता गरियो ।

सोही अनुसार बोन्पोको मृत्यु भएपछि बोन्पोले शवको ठिसोल पूजा (शुद्ध पानी छर्कने) गर्नुपर्छ । शव जलाउन लैजाँदा पनि स्वर्गको बाटो देखाउने सेतो वस्त्र (लम्देन) बोन्पोले नै समाउनुपर्छ ।

चिता तयार पार्नेसम्मको काम सकेपछि मात्र शव लामालाई जिम्मा लगाइन्छ । बोन्पोले बेन्डोल (बोन्पो घेवा) गरेपछि लामाले आफ्नो विधिबाट घेवा गर्नुपर्छ । साउने पूर्णिमामा गोसाइँकुण्ड (छोकर) मा बोन्पोको बेन्शे (आत्मा) पुर्‍याएपछि मात्र मृतक बोन्पोको संस्कारको काम सकिन्छ ।

बोन्पोहरू स्वर्गलाई ल्हायी रिक्चेनकी डल् अर्थात् भगवानको संसार भन्छन् । बोन्पो घेवा गरेपछि बोन्पोहरू भगवानको संसार (स्वर्ग) मा पुग्ने विश्वास गरिन्छ । बोन्पो मरेपछि लामाले घेवा नगरे पनि हुने तर बोन्पो घेवा गर्न अनिवार्य मानिन्छ ।

बोन्पोहरू जाने मृत्यु मार्गलाई सोसोगङ् (सोसो डाँडा) भन्छन् । बौद्ध लामाका अनुसार मृत्युपछि स्वर्ग (थोरी), स्वर्ग र नर्क बीचको ठाउँ (बर्दो) र नर्क (ङ्याल्वा) मा पुगिन्छ । लामाले मन्त्रको माध्यमबाट मृतकको आत्मालाई सम्झाइबुझाइ गरेर स्वर्गमा पुर्‍याउने विश्वास गरिन्छ ।






शुभकामना

भर्खरै...

लोकप्रिय

रोचक खबर

ताप्लेजुङ हेलिकप्टर दुर्घटना: ‘मौसम खराबसँगै हतारो’

ताप्लेजुङ - करिब १२ हजार फिट अग्लो स्थानमा रहेको ताप्लेजुङको पाथीभराको मौसम बुधबार बिग्रिरहेको थियो । छिनछिनमा... बाँकी यता

tamang online / February 28, 2019

राष्ट्रपति भण्डारीद्वारा कुलमान घिसिङलाई अर्थ–उद्यम तर्फ कान्तिपुर आइकन प्रदान

काठमाडौँ — कान्तिपुर मिडिया ग्रुपको गैरनाफामूलक कल्याणकारी संस्था कान्तिपुर फाउन्डेसनले चार विधामा घोषणा... बाँकी यता

tamang online / February 18, 2019

 Photo Gallery

 Music videos

बिज्ञापनका लागि:
 info@tamangonline.com
लेख, रचना र समाचारका लागि:
 info@tamangonline.com
सामाजिक संजाल तर्फ:
सर्वाधिकार © 2012 - 2019: Tamang Online मा सार्बधिक सुरक्षित छ. | बिज्ञापन | सम्पर्क | हाम्रो बारेमा Designed by: GOJI Solution